ورزش همواره بهعنوان یک روش سالم برای کاهش وزن و بهبود سلامتی توصیه میشود، اما مطالعات جدید نشان میدهند که ورزش بهتنهایی ممکن است آنطور که انتظار داریم، در کاهش وزن مؤثر نباشد. بدن انسان مکانیزمهای جالب و پیچیدهای دارد که میزان مصرف انرژی را کنترل میکند، بنابراین حتی با ورزش بیشتر، ممکن است کالری کمتری در فعالیتهای روزمره بسوزانیم.
چگونه ورزش کالری سوزی را جبران میکند؟
زمانی که فرد ورزش میکند، کالری بیشتری میسوزاند. اما بدن، این افزایش مصرف انرژی را بهنوعی جبران میکند. مطالعهای که تجزیهوتحلیل ۱۴ تحقیق مختلف را شامل میشود، نشان داد که بدن ممکن است انرژی کمتری برای فعالیتهای روزانه، از جمله کارهای منزل یا حرکتهای ساده، صرف کند تا کمبود انرژی ناشی از ورزش را جبران کند.
این پدیده جبران انرژی، زمانی که فرد همزمان رژیم غذایی کمکالری دارد، بیشتر مشاهده میشود. به عبارت دیگر، اگر ورزش باعث سوزاندن کالری شود و در کنار آن غذای کمتری مصرف شود، بدن ممکن است فعالیتهای روزانه را کاهش دهد و در نتیجه اثرات مثبت ورزش برای کاهش وزن محدود شود.
نتایج پژوهش دانشگاه دوک
هرمن پانتزر، پژوهشگر دانشگاه دوک در کارولینای شمالی، با مطالعه روی قبیلههای شکارچی-گردآورنده در تانزانیا و همچنین بررسی ۱۴ تحقیق روی ۴۵۰ نفر، دریافت که بدن انسان در طول تکامل خود طوری طراحی شده است که مصرف انرژی کل را محدود کند. حتی افراد بسیار فعال، مانند اعضای قبیلههای شکارچی، مصرف انرژی مشابهی با کسانی دارند که بیشتر روز پشت میز نشستهاند.
در این بررسی مشخص شد زمانی که شرکتکنندگان ۲۰۰ کیلوکالری بیشتر از طریق ورزش سوزاندند، تنها حدود ۶۰ کیلوکالری اضافی در مجموع انرژی مصرف کردند. جالبتر آنکه افرادی که همزمان با ورزش کمتر غذا میخوردند، گاهی حتی هیچ افزایش مصرف انرژی نداشتند و در بعضی موارد کاهش نیز مشاهده شد.
چرا بدن انرژی را محدود میکند؟
این مکانیسم به بقای انسان در طول تاریخ کمک کرده است. بدن برای جلوگیری از مصرف بیش از حد انرژی در شرایط کمبود غذا، میزان مصرف خود را کنترل میکند. به همین دلیل، وقتی کالری بیشتری از طریق ورزش میسوزانید، بدن فعالیتهای غیرضروری خود را کاهش میدهد و در نتیجه کاهش وزن کمتر از آن چیزی است که انتظار دارید.
پیامدها برای کاهش وزن
نتایج این پژوهش نشان میدهد که برای کاهش وزن، تمرکز صرف روی ورزش ممکن است کافی نباشد. رژیم غذایی کمکالری هنوز مؤثرترین روش برای کاهش وزن است و ترکیب آن با ورزش، هرچند برای سلامتی مفید است، ممکن است نتایج چشمگیری در کاهش وزن نداشته باشد.
راهکارهای عملی برای کاهش وزن مؤثر
- کنترل کالری مصرفی: تمرکز روی رژیم غذایی متعادل و کمکالری، به ویژه کاهش غذاهای فرآوریشده و پرچرب.
- ورزش منظم و سبک: ورزش برای سلامتی قلب، افزایش انرژی و بهبود روحیه مفید است، حتی اگر کاهش وزن آنچنان که انتظار داریم نباشد.
- فعالیتهای روزمره: تلاش کنید میزان فعالیتهای روزانه خود را حفظ کنید و از نشستن طولانیمدت پرهیز کنید.
- آگاهی از مکانیسمهای بدن: بدانید که بدن ممکن است بخشی از کالری اضافی سوزانده شده را جبران کند، بنابراین صبور باشید و توقعات واقعبینانه داشته باشید.
جمعبندی
ورزش برای سلامتی کلی بدن، قلب و روحیه مفید است، اما کاهش وزن همواره به میزان ورزش بستگی ندارد. بدن انسان با مکانیسمهای پیچیده خود مصرف انرژی را مدیریت میکند و ممکن است حتی با ورزش بیشتر، کالری اضافی سوزانده شده را جبران کند. برای کاهش وزن مؤثر، تمرکز اصلی باید روی رژیم غذایی و حفظ فعالیتهای روزمره باشد، در کنار ورزش که مزایای سلامتی فراوان دارد.
