کلید زندگی خوب برای مبتلایان به آرتروز چیست؟ آیا قدرت عضلات دست مهمترین شاخص سلامت این بیماران است یا توانایی انجام حرکات ساده روزمره نقش تعیینکنندهتری دارد؟ پژوهش جدیدی نشان میدهد در افراد مبتلا به آرتروز یا Osteoarthritis، آنچه بیش از هر چیز کیفیت زندگی را تعیین میکند، نه قدرت گرفتن اشیا، بلکه توانایی حرکت، بلند شدن از صندلی و بالا رفتن از پلهها است.
بر اساس گزارشی که توسط «خبرواژه» منتشر شده، این مطالعه گسترده با بررسی دادههای بیش از ۳۸ هزار فرد بالای ۵۰ سال تلاش کرده است مشخص کند کدام شاخصهای فیزیکی بیشترین تأثیر را بر احساس استقلال، رضایت و لذت از زندگی دارند. نتایج این تحقیق میتواند نگاه پزشکان و بیماران را نسبت به مدیریت آرتروز تغییر دهد.
آرتروز و کیفیت زندگی؛ فراتر از درد مفاصل
آرتروز یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی در جهان است که میلیونها نفر، بهویژه سالمندان، را تحت تأثیر قرار میدهد. این بیماری معمولاً با درد، خشکی مفاصل و محدودیت حرکتی همراه است. اما پیامدهای آن فقط به علائم فیزیکی محدود نمیشود.
کاهش توانایی در انجام فعالیتهای روزمره میتواند به از دست رفتن حس استقلال و کاهش اعتماد به نفس منجر شود. برای بسیاری از مبتلایان، توانایی ایستادن از روی صندلی یا راه رفتن بدون کمک، بسیار مهمتر از قدرت فشردن یک دستگیره است.
جزئیات مطالعهای بزرگ در ۲۸ کشور اروپایی
در این پژوهش، ۷۶۰۰ فرد مبتلا به آرتروز با ۳۱۰۰۰ فرد بدون این بیماری مقایسه شدند. شرکتکنندگان از ۲۸ کشور اروپایی انتخاب شده بودند و همگی بالای ۵۰ سال داشتند.
محققان قدرت گرفتن دست را – که بهطور سنتی به عنوان شاخصی از سلامت عضلانی در نظر گرفته میشود – اندازهگیری کردند و آن را با توانایی انجام فعالیتهای حرکتی معمول مانند ایستادن، راه رفتن و بالا رفتن از پلهها مقایسه کردند.
کیفیت زندگی نیز با استفاده از پرسشنامهای استاندارد ارزیابی شد که احساس کنترل، استقلال، رضایت و لذت از زندگی را میسنجید.
نتایج شگفتانگیز: قدرت دست تعیینکننده اصلی نیست
یافتهها نشان دادند اگرچه افراد مبتلا به آرتروز معمولاً قدرت گرفتن ضعیفتری دارند، اما این شاخص ارتباط اندکی با ارزیابی آنها از کیفیت زندگیشان دارد.
در مقابل، قویترین نشانه کاهش سلامت و افت کیفیت زندگی، دشواری در انجام حرکات ساده و روزمره بود. به بیان دیگر، توانایی حرکت و انجام کارهای معمول زندگی، مهمترین عامل در حفظ حس آزادی و رضایت این بیماران است.
چرا تحرک اینقدر مهم است؟
تحرک مستقیم با استقلال فردی مرتبط است. وقتی فرد بتواند بدون کمک دیگران از صندلی بلند شود، راه برود یا از پله بالا برود، احساس کنترل بیشتری بر زندگی خود دارد. این احساس کنترل، یکی از ارکان اصلی کیفیت زندگی در سالمندان محسوب میشود.
خستگی؛ عامل پنهان اما تأثیرگذار
یکی دیگر از یافتههای مهم این مطالعه، نقش خستگی مزمن در کاهش کیفیت زندگی بود. خستگی مداوم اغلب در بیماران مبتلا به آرتروز نادیده گرفته میشود، اما تأثیر قابل توجهی بر تحرک و روحیه آنها دارد.
پژوهشگران تأکید کردند که مدیریت انرژی باید به اندازه تسکین درد در اولویت درمان قرار گیرد. وقتی بیماران احساس خستگی شدید میکنند و توان حرکت ندارند، اعتماد به نفس و حس استقلال آنها به سرعت کاهش مییابد.
نگاه جدید به درمان آرتروز
این یافتهها نشان میدهد رویکرد درمانی باید فراتر از تجویز دارو برای کاهش درد باشد. تمرکز بر افزایش تحرک، بهبود استقامت بدنی و مدیریت خستگی میتواند تأثیر عمیقتری بر کیفیت زندگی بیماران داشته باشد.
راهکارهای عملی برای بهبود کیفیت زندگی مبتلایان به آرتروز
- ورزش منظم و ملایم: تمریناتی مانند پیادهروی، شنا و حرکات کششی میتوانند انعطافپذیری مفاصل را افزایش دهند.
- تمرینات تقویت عضلات پایینتنه: عضلات قویتر به بلند شدن و راه رفتن آسانتر کمک میکنند.
- مدیریت وزن: کاهش وزن فشار روی مفاصل زانو و لگن را کم میکند.
- مدیریت انرژی: تقسیم فعالیتها در طول روز و استراحت منظم میتواند از خستگی شدید جلوگیری کند.
- فیزیوتراپی تخصصی: برنامههای شخصیسازیشده میتوانند تحرک را بهبود بخشند.
چرا این نتایج اهمیت جهانی دارد؟
با افزایش امید به زندگی، جمعیت سالمندان در سراسر جهان رو به افزایش است و آرتروز یکی از مهمترین چالشهای سلامت عمومی محسوب میشود. کاهش تحرک میتواند هزینههای مراقبتهای بهداشتی را افزایش داده و وابستگی به دیگران را بیشتر کند.
اگر تمرکز درمان از صرفاً کنترل درد به سمت افزایش استقلال عملکردی تغییر کند، میتوان کیفیت زندگی میلیونها نفر را بهبود بخشید.
جمعبندی؛ استقلال، مهمترین داروی آرتروز
کلید زندگی خوب برای مبتلایان به آرتروز تنها در قدرت عضلات دست خلاصه نمیشود. توانایی انجام حرکات سادهای مانند ایستادن، راه رفتن و بالا رفتن از پلهها نقش بسیار مهمتری در احساس رضایت و استقلال دارد.
نتایج این پژوهش نشان میدهد برای بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آرتروز باید رویکردی جامع اتخاذ کرد؛ رویکردی که شامل مدیریت درد، کاهش خستگی، افزایش تحرک و تقویت استقلال فردی باشد. با چنین نگاهی، میتوان سالهای سالمندی را فعالتر، باانرژیتر و باکیفیتتر سپری کرد.
