به گزارش ایران نت، علامت @ آنقدر با زندگی دیجیتال ما گره خورده است که هنگام نوشتن آدرس ایمیل تقریباً بدون فکر آن را میان نام کاربر و دامنه قرار میدهیم. کافی است یک آدرس ایمیل را ببینید تا بدانید بخش قبل از @ معمولاً هویت کاربر و بخش بعد از آن، سرویس یا دامنه میزبان او را مشخص میکند. اما این نماد همیشه چنین معنایی نداشته است.
کاراکتر @ پیش از آنکه به یکی از مشهورترین نمادهای اینترنت تبدیل شود، سابقهای چندصدساله در مکاتبات تجاری، حسابداری و حتی نسخههای خطی داشت. این علامت زمانی برای بیان مفهوم «به ازای هر واحد» یا اشاره به برخی واحدهای تجاری استفاده میشد و بعدها وارد ماشینهای تحریر و تجهیزات حسابداری شد. سرانجام در دهه ۱۹۶۰، یک مهندس شبکه تصمیم گرفت از همین نماد قدیمی برای حل یکی از مشکلات مهم ارتباطات کامپیوتری استفاده کند.
انتخاب ساده یک کلید روی صفحهکلید، در نهایت به شکلگیری یکی از مهمترین قالبهای آدرسدهی در تاریخ اینترنت منجر شد. اما چرا دقیقاً @ انتخاب شد؟ اگر این علامت وجود نداشت، آدرس ایمیل امروزی چه شکلی میشد؟ برای پاسخ به این پرسش باید به قرنها قبل و سپس به روزهای ابتدایی شبکههای کامپیوتری سفر کنیم.
علامت @ از کجا آمده است؟
منشأ دقیق علامت @ هنوز با اطمینان کامل مشخص نیست. پژوهشگران نظریههای مختلفی درباره پیدایش شکل و کاربرد اولیه آن مطرح کردهاند. یکی از نظریههای شناختهشده این است که شکل امروزی @ حاصل تندنویسی واژه لاتین ad بوده است؛ واژهای که معنای «به»، «نزد» یا «بهسوی» میدهد.
کاتبان قرونوسطی برای صرفهجویی در زمان و فضای نوشتن، برخی حروف و کلمات پرتکرار را به شکلهای فشرده مینوشتند. ممکن است ترکیب حروف واژه ad بهمرور به شکلی شبیه نماد امروزی @ تبدیل شده باشد. البته این تنها یک فرضیه است و تاریخ دقیق تولد این کاراکتر همچنان محل بحث است.
برخی نظریههای دیگر نیز منشأ @ را به شیوههای نوشتاری تجاری و کاربردهای حسابداری نسبت میدهند. اسناد قدیمی نشان میدهند که این نماد مدتها پیش از پیدایش کامپیوتر در مکاتبات اقتصادی استفاده میشده است.
وقتی @ برای خمرههای شراب استفاده میشد
یکی از مشهورترین نمونههای تاریخی استفاده از این نماد به قرن شانزدهم میلادی بازمیگردد. در یک نامه تجاری مربوط به سال ۱۵۳۶، فرانچسکو لاپی، بازرگان فلورانسی، از نمادی شبیه @ برای اشاره به واحدی مربوط به آمفورا استفاده کرده است.
آمفورا نوعی ظرف سفالی بزرگ بود که در دوران باستان و دورههای بعدی برای حمل مایعاتی مانند شراب و روغن مورد استفاده قرار میگرفت. در اسناد تجاری، استفاده از یک نماد کوتاه برای اشاره به این واحد میتوانست نوشتن مقادیر و قیمتها را سریعتر کند.
نمونههای مشابهی نیز در اسناد تجاری کشورهای اروپایی دیده شده است. همین سابقه باعث شده است که @ از همان ابتدا ارتباطی با مفهوم «واحد»، «قیمت» و «مقدار» داشته باشد؛ مفاهیمی که بعدها در کاربردهای مدرن آن نیز به شکلی غیرمستقیم باقی ماندند.
کاربرد تجاری @ چه بود؟
با گذشت زمان، بازرگانان انگلیسیزبان کاربرد دیگری برای @ پیدا کردند. برای مثال، عبارتی مانند 12 items @ $2 به این معنا بود که ۱۲ کالا، هرکدام با قیمت ۲ دلار عرضه میشوند.
در چنین عبارتی، @ عملاً مفهوم «به ازای» یا «هرکدام به قیمت» را منتقل میکرد. همین کاربرد باعث شد این علامت بهعنوان Commercial At یا «اَت تجاری» شناخته شود.
مزیت چنین علامتی ساده بودن آن بود. نویسنده میتوانست تعداد کالا و قیمت واحد را بدون نوشتن عبارت طولانی به یکدیگر مرتبط کند. بنابراین @ بهتدریج جای خود را در اسناد حسابداری و تجاری باز کرد.
چطور @ وارد ماشینهای تحریر شد؟
در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، با توسعه ماشینهای تحریر و تجهیزات اداری، برخی نمادهای پرکاربرد تجاری نیز به صفحهکلید این دستگاهها راه پیدا کردند. @ یکی از همین نویسهها بود.
حضور این نماد روی صفحهکلید باعث شد کاراکتر موردنظر پیش از ورود به عصر کامپیوتر نیز به یک نویسه قابلتایپ تبدیل شده باشد. بعدها برخی ماشینهای حسابداری و دستگاههای تلهتایپ نیز از آن پشتیبانی کردند.
این اتفاق در نگاه اول اهمیت زیادی نداشت؛ اما چند دهه بعد مشخص شد که وجود @ روی صفحهکلید یکی از دلایلی است که مهندسان اولیه شبکه توانستند بهراحتی از آن برای ایجاد قالب جدیدی از آدرسدهی استفاده کنند.
@ چه زمانی وارد دنیای کامپیوتر شد؟
یکی از نقاط عطف مهم در تاریخ @، استاندارد ASCII است. در سال ۱۹۶۳، استاندارد ASCII مجموعهای مشترک از حروف، اعداد و علائم را برای سیستمهای کامپیوتری و ارتباطی تعریف کرد.
علامت @ نیز در این استاندارد قرار گرفت و کد هگزادسیمال ۴۰ را دریافت کرد. این اتفاق تقریباً هشت سال پیش از آن رخ داد که نخستین ایمیل شبکهای معروف ارسال شود.
قرار گرفتن @ در ASCII بسیار مهم بود؛ زیرا به این معنا بود که کامپیوترها و دستگاههای ارتباطی میتوانستند این نویسه را بهصورت استاندارد ذخیره، نمایش و منتقل کنند. بنابراین زمانی که مهندسان به یک جداکننده برای آدرس ایمیل نیاز پیدا کردند، @ از قبل یک عضو رسمی مجموعه نویسههای کامپیوتری بود.
قبل از ایمیل شبکهای چه اتفاقی میافتاد؟
برای درک دلیل انتخاب @ باید به سیستمهای کامپیوتری دهه ۱۹۶۰ برگردیم. در آن زمان کامپیوترها بسیار بزرگ، گرانقیمت و محدود بودند و بسیاری از کاربران از طریق پایانههای جداگانه به یک کامپیوتر مرکزی متصل میشدند.
یکی از نمونههای مهم این سیستمها، سیستم اشتراک زمانی سازگار یا CTSS در مؤسسه فناوری ماساچوست بود. چند کاربر میتوانستند از طریق پایانههای مختلف به یک کامپیوتر مرکزی متصل شوند و هرکدام حساب کاربری خودشان را داشته باشند.
در چنین محیطی ارسال پیام چندان پیچیده نبود. چون همه کاربران روی یک کامپیوتر قرار داشتند، کافی بود نام گیرنده مشخص شود. اگر کاربری با نام smith وجود داشت، سیستم میدانست صندوق پیام او دقیقاً کجاست.
اولین سیستمهای ایمیل فقط داخل یک کامپیوتر کار میکردند
در سال ۱۹۶۵، برنامهای برای ارسال پیام میان کاربران یک کامپیوتر ایجاد شد. این برنامه پیام متنی را به صندوق پستی کاربر مقصد اضافه میکرد و گیرنده میتوانست هنگام ورود به سیستم آن را مشاهده کند.
این روش را میتوان شبیه انداختن یک یادداشت در کشوی میز همکار دانست؛ با این تفاوت که «کشو» در حافظه کامپیوتر قرار داشت.
در چنین ساختاری نیازی به آدرس پیچیده وجود نداشت. نام کاربر برای پیدا کردن مقصد کافی بود؛ زیرا تمام حسابها در یک محیط قرار داشتند.
آرپانت همهچیز را تغییر داد
با شکلگیری آرپانت در اواخر دهه ۱۹۶۰، کامپیوترهای مراکز تحقیقاتی مختلف به یکدیگر متصل شدند. اکنون دیگر یک کامپیوتر تنها نبود و کاربران میتوانستند با سیستمهای موجود در مکانهای دیگر ارتباط برقرار کنند.
همین اتفاق یک مشکل جدید برای سیستمهای ایمیل ایجاد کرد. فرض کنید روی سه کامپیوتر مختلف، کاربری با نام smith وجود داشته باشد. اگر تنها کلمه smith را در آدرس پیام بنویسید، سیستم از کجا باید بفهمد کدام کاربر smith مقصد است؟
اینجا بود که مفهوم آدرسدهی دو بخشی اهمیت پیدا کرد. سیستم باید هم نام کاربر و هم نام کامپیوتری را که حساب کاربر روی آن قرار داشت، دریافت میکرد.
ری تاملینسون و تولد آدرس ایمیل مدرن
ری تاملینسون، مهندس و برنامهنویسی که در شرکت BBN روی پروژههای مرتبط با آرپانت کار میکرد، با همین مشکل روبهرو شد. او دو برنامه موجود را با یکدیگر ترکیب کرد تا پیام بتواند از یک کامپیوتر به کامپیوتر دیگر منتقل شود.
یکی از این برنامهها برای ارسال پیام میان کاربران یک سیستم استفاده میشد و برنامه دیگر امکان انتقال فایل میان کامپیوترهای شبکه را فراهم میکرد. تاملینسون بخشی از قابلیت انتقال شبکه را به برنامه پیامرسان اضافه کرد و به این ترتیب پیامها توانستند از مرز یک کامپیوتر عبور کنند.
اما همچنان یک مشکل باقی مانده بود: چگونه نام کاربر را از نام کامپیوتر جدا کنیم؟
چرا ری تاملینسون علامت @ را انتخاب کرد؟
تاملینسون به نویسهای نیاز داشت که در نام کاربران استفاده نشده باشد و سیستم نیز بتواند آن را بهعنوان مرز میان دو بخش آدرس تشخیص دهد.
بسیاری از علائم موجود روی صفحهکلید قبلاً در دستورات کامپیوتری یا نامگذاریها کاربرد داشتند. استفاده از آنها میتوانست باعث ایجاد ابهام شود. @ اما انتخاب جذابی بود؛ زیرا هم روی صفحهکلید وجود داشت و هم در نام کاربران و دستورات معمول سیستم چندان استفاده نمیشد.
مهمتر از همه، @ در زبان انگلیسی مفهوم at را منتقل میکرد؛ یعنی «در» یا «نزد». بنابراین ساختار:
user@hostبهصورت مفهومی یعنی «کاربر در میزبان» یا «کاربر روی این کامپیوتر».
این انتخاب از نظر انسانی نیز بسیار منطقی بود. کاربر با دیدن آدرس میتوانست رابطه میان نام شخص و محل میزبانی او را بفهمد و نرمافزار نیز میتوانست @ را بهعنوان مرز میان دو بخش آدرس شناسایی کند.
جالب است بدانید @ روی کیبورد Model 33 کجا بود
ممکن است تصور کنید جایگاه @ از ابتدا مانند کیبوردهای امروزی بالای عدد ۲ بوده است؛ اما اینطور نبود. در تلهتایپ Model 33، این نویسه در موقعیتی متفاوت و در سمت راست صفحهکلید قرار داشت.
تاملینسون به کلیدی دسترسی داشت که از قبل روی دستگاه وجود داشت و برای هدف جدیدش مناسب به نظر میرسید. بنابراین یکی از مشهورترین نمادهای تاریخ اینترنت، بدون آنکه برای همین منظور طراحی شده باشد، از یک کاربرد تجاری قدیمی وارد عصر ارتباطات دیجیتال شد.
اولین ایمیل تاریخ چه متنی داشت؟
نخستین پیام ایمیلی که از یک کامپیوتر به کامپیوتر دیگر ارسال شد، برخلاف تصور بسیاری از کاربران، حاوی جملهای تاریخی یا پیام ادبی نبود. تاملینسون بیشتر در حال آزمایش سیستم بود و برای اطمینان از عملکرد صحیح انتقال، مجموعهای از حروف را وارد میکرد.
او بعدها گفته بود که متن احتمالاً چیزی شبیه رشتهای از حروف موجود روی ردیف بالایی صفحهکلید بوده است. بنابراین محتوای دقیق نخستین ایمیل اهمیت چندانی نداشت؛ آنچه اهمیت داشت این بود که پیام توانسته بود از یک کامپیوتر عبور کند و به کامپیوتر دیگری برسد.
پس از موفقیت آزمایش، تاملینسون به همکاران خود توضیح داد که سیستم جدید چگونه کار میکند و از چه ساختاری باید برای آدرسدهی پیامها استفاده کنند.
چگونه user@host به استاندارد ایمیل تبدیل شد؟
ایده آدرسدهی به شکل user@host بهمرور در شبکههای کامپیوتری گسترش پیدا کرد. مهندسان برای اینکه سیستمهای مختلف بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، نیازمند استانداردهای مشترک بودند.
در نتیجه، قالب کلی آدرس ایمیل تثبیت شد. بخش اول نشانی هویت کاربر را مشخص میکرد و بخش دوم میزبان یا سیستم مربوط به او را نشان میداد. @ نیز نقش جداکننده این دو بخش را برعهده گرفت.
با توسعه اینترنت و پیدایش سیستم نام دامنه یا DNS، بخش دوم آدرسها شکل گستردهتری پیدا کرد. دیگر لازم نبود مقصد پیام یک کامپیوتر فیزیکی مشخص باشد؛ دامنه میتوانست متعلق به یک شرکت، دانشگاه، سرویس اینترنتی یا سازمان باشد.
چرا بدون @ آدرس ایمیل ناقص است؟
امروزه ساختار استاندارد آدرس ایمیل به شکلی است که دو بخش اصلی دارد: هویت کاربر و دامنه یا سرویس میزبان. @ این دو بخش را از یکدیگر جدا میکند.
برای مثال، در یک نشانی فرضی مانند user@example.com، عبارت user معمولاً نام یا شناسه صندوق ایمیل و example.com دامنهای است که سرویس ایمیل در آن قرار دارد. اگر @ را حذف کنیم، سیستم دیگر مرز میان این دو بخش را نمیشناسد.
بنابراین @ صرفاً یک علامت تزئینی نیست. این نویسه بخشی از ساختار نحوی آدرس ایمیل است و نقش جداکننده دارد. به همین دلیل یک رشته مانند userexample.com بهتنهایی نمیتواند همان معنای user@example.com را منتقل کند.
علامت @ فقط برای ایمیل نیست
محبوبیت @ با رشد اینترنت باعث شد این نماد کاربردهای دیگری نیز پیدا کند. شبکههای اجتماعی از @ برای اشاره مستقیم به حسابهای کاربری استفاده کردند. هنگامی که در بسیاری از سرویسها @ را پیش از نام کاربری قرار میدهیم، سیستم متوجه میشود که قصد داریم حساب مشخصی را منشن کنیم.
به این ترتیب، @ از یک جداکننده در آدرس ایمیل به ابزاری برای خطاب قرار دادن افراد در محیطهای آنلاین تبدیل شد.
امروزه این نماد در بسیاری از سرویسهای اینترنتی، انجمنها، پیامرسانها، شبکههای اجتماعی و حتی برخی زبانهای برنامهنویسی نیز دیده میشود. بااینحال، مشهورترین کاربرد عمومی آن همچنان همان نقشی است که در آدرس ایمیل دارد.
نمادی قدیمی با نقشی کاملاً مدرن
داستان @ یکی از نمونههای جالب در تاریخ فناوری است که نشان میدهد نوآوری همیشه به معنای ساخت یک ابزار کاملاً جدید نیست. گاهی یک فناوری قدیمی میتواند با قرار گرفتن در موقعیتی تازه، کاربردی کاملاً متفاوت و بسیار مهم پیدا کند.
علامتی که زمانی در دفترهای حسابداری برای بیان قیمت هر واحد استفاده میشد و روی اسناد تجاری در کنار کالاها قرار میگرفت، بعدها وارد ماشینهای تحریر شد و سپس به استاندارد ASCII راه پیدا کرد. چند سال بعد، همان نویسه توسط ری تاملینسون برای حل مشکل آدرسدهی در شبکه انتخاب شد.
از آن زمان تاکنون میلیاردها پیام الکترونیکی با استفاده از ساختار user@domain جابهجا شدهاند. حتی با وجود تغییرات عظیم در فناوری ارتباطات، شکل اصلی این آدرس همچنان پابرجا مانده است.
جمعبندی؛ چرا @ به یکی از مهمترین نمادهای اینترنت تبدیل شد؟
علامت @ در ابتدا برای اینترنت ساخته نشده بود. ریشههای آن به کاربردهای قدیمی در نوشتار و تجارت بازمیگردد و سالها پیش از تولد ایمیل روی کاغذ و صفحهکلید دستگاههای اداری دیده میشد.
نقطه عطف داستان زمانی رقم خورد که ری تاملینسون برای ارسال پیام میان کامپیوترهای مختلف به یک جداکننده نیاز داشت. @ انتخابی مناسب بود؛ زیرا هم روی صفحهکلید موجود بود، هم در نامهای کاربری کاربرد معمولی نداشت و هم معنای انگلیسی «at» بهخوبی رابطه میان کاربر و میزبان را توضیح میداد.
به این ترتیب، یک نماد تجاری قدیمی به بخش جداییناپذیر هویت دیجیتال انسان تبدیل شد. امروزه حذف @ از یک آدرس ایمیل به معنای حذف همان مرزی است که به سیستم میگوید «چه کسی» باید پیام را دریافت کند و «در کجا» باید آن را پیدا کند.
شاید به همین دلیل باشد که @ یکی از معدود نمادهای تاریخ فناوری است که در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما پشت آن داستانی چندصدساله و پیوندی مستقیم با شکلگیری ارتباطات دیجیتال مدرن وجود دارد.
برای اطلاعات بیشتر به ایران نت مراجعه کنید.
