هوش مصنوعی در موتورهای جستجو با سرعت زیادی در حال تغییر نحوه دسترسی کاربران به اطلاعات است، اما همزمان نگرانیها درباره مسئولیتپذیری شرکتهای فناوری در قبال محتوای تولیدشده توسط این ابزارها نیز افزایش یافته است. اکنون آلمان گام مهمی در این زمینه برداشته و اعلام کرده است که قابلیت AI Overviews گوگل و برخی سرویسهای مشابه، مشمول قوانین رسانهای این کشور هستند.
به گزارش ایران نت، نهاد ناظر بر رسانههای آلمان اعلام کرده است که قابلیت AI Overviews گوگل و همچنین سرویس هوش مصنوعی Perplexity AI باید مطابق قوانین رسانهای این کشور فعالیت کنند. این تصمیم پس از افزایش بررسیها درباره محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی و صدور رأی یک دادگاه آلمانی علیه گوگل اتخاذ شده است.
کارشناسان معتقدند این اقدام میتواند نقطه عطفی در قانونگذاری هوش مصنوعی در اروپا باشد و بر نحوه فعالیت موتورهای جستجو و چتباتهای مبتنی بر هوش مصنوعی در سایر کشورها نیز تأثیر بگذارد.
چرا آلمان AI Overviews گوگل را مشمول قانون رسانه دانسته است؟
کمیسیون صدور مجوز و نظارت رسانهای آلمان (ZAK) که نمایندگی ۱۴ نهاد رسانهای ایالتی این کشور را بر عهده دارد، اعلام کرده است که خلاصههای خبری تولیدشده توسط هوش مصنوعی و پاسخهای ارائهشده توسط چتباتها، صرفاً بازنمایی محتوای سایر وبسایتها نیستند.
بر اساس این تفسیر، زمانی که یک سامانه هوش مصنوعی اطلاعات منابع مختلف را پردازش کرده و پاسخ یا خلاصهای جدید تولید میکند، آن محتوا بهعنوان محصول خود ارائهدهنده سرویس شناخته میشود و بنابراین مسئولیت حقوقی آن نیز بر عهده همان شرکت خواهد بود.
این دیدگاه تفاوت مهمی با رویکرد گذشته دارد؛ زیرا تاکنون بسیاری از شرکتهای فناوری خود را صرفاً واسطه نمایش اطلاعات موجود در اینترنت میدانستند.
رأی دادگاه مونیخ علیه گوگل
تصمیم جدید نهاد رسانهای آلمان پس از صدور رأی یکی از دادگاههای شهر مونیخ اتخاذ شده است.
این دادگاه در پروندهای جداگانه اعلام کرد که گوگل ممکن است در قبال اطلاعات نادرست تولیدشده توسط قابلیت AI Overviews مسئولیت مستقیم داشته باشد.
بر اساس این حکم، خلاصههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی صرفاً نمایش خودکار مطالب وبسایتهای دیگر نیستند، بلکه نوعی محتوای تولیدشده توسط گوگل محسوب میشوند و در نتیجه، این شرکت باید نسبت به صحت آنها پاسخگو باشد.
AI Overviews چیست؟
AI Overviews یکی از قابلیتهای جدید موتور جستجوی گوگل است که با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی، پاسخ خلاصهشدهای از اطلاعات موجود در وب را در بالای نتایج جستجو نمایش میدهد.
هدف این ویژگی، ارائه پاسخ سریعتر به کاربران و کاهش نیاز به مراجعه به چندین وبسایت مختلف است. با این حال، از زمان معرفی این قابلیت، گزارشهای متعددی درباره ارائه اطلاعات اشتباه، ناقص یا گمراهکننده منتشر شده است.
همین موضوع باعث شده نهادهای قانونگذار در کشورهای مختلف بررسی دقیقتری درباره مسئولیت شرکتهای ارائهدهنده این فناوری انجام دهند.
Perplexity AI نیز مشمول قوانین رسانهای شد
تصمیم نهاد ناظر آلمان تنها به گوگل محدود نمیشود. بر اساس اعلام ZAK، سرویس Perplexity AI نیز باید الزامات قوانین رسانهای این کشور را رعایت کند.
این موضوع نشان میدهد رویکرد قانونگذاران آلمان متوجه کل اکوسیستم سرویسهای تولیدکننده محتوا با هوش مصنوعی است و تنها یک شرکت خاص را هدف قرار نمیدهد.
چرا این تصمیم اهمیت دارد؟
قانونگذاران اروپایی در سالهای اخیر تلاش کردهاند چارچوب مشخصی برای فعالیت شرکتهای هوش مصنوعی ایجاد کنند. اکنون تصمیم آلمان میتواند پیامدهای مهمی برای صنعت فناوری داشته باشد.
در صورت گسترش این رویکرد، شرکتهایی که از هوش مصنوعی برای تولید پاسخ، خلاصه اخبار یا تحلیل محتوا استفاده میکنند، ممکن است مجبور شوند مسئولیت حقوقی بیشتری در قبال خروجیهای سیستمهای خود بپذیرند.
پیامدهای احتمالی این تصمیم
- افزایش مسئولیت حقوقی شرکتهای توسعهدهنده هوش مصنوعی
- لزوم کنترل دقیقتر کیفیت پاسخهای تولیدشده توسط AI
- افزایش شفافیت درباره منابع اطلاعاتی
- تقویت نظارت قانونی بر موتورهای جستجو و چتباتها
- احتمال تغییر نحوه ارائه پاسخهای هوش مصنوعی در اروپا
افزایش نظارت بر هوش مصنوعی در اروپا
تصمیم اخیر آلمان بخشی از روند گستردهتر اروپا برای قانونمند کردن فناوریهای هوش مصنوعی محسوب میشود. اتحادیه اروپا در سالهای اخیر قوانین متعددی برای حفاظت از حقوق کاربران، افزایش شفافیت الگوریتمها و مدیریت ریسکهای ناشی از AI تصویب کرده است.
کارشناسان معتقدند با گسترش استفاده از هوش مصنوعی در موتورهای جستجو، رسانهها و شبکههای اجتماعی، انتظار میرود نظارت بر این فناوریها نیز در کشورهای اروپایی افزایش یابد.
جمعبندی
تصمیم نهاد ناظر رسانهای آلمان درباره مشمول شدن قابلیت AI Overviews گوگل و سرویس Perplexity AI در قوانین رسانهای، یکی از مهمترین تحولات حقوقی حوزه هوش مصنوعی در اروپا به شمار میرود. این تصمیم بر این اصل استوار است که پاسخها و خلاصههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی، محتوایی متعلق به ارائهدهنده سرویس محسوب میشوند و شرکتها باید در قبال صحت آنها مسئولیت بپذیرند.
به گزارش ایران نت، این اقدام میتواند آغازگر دورهای جدید از قانونگذاری هوش مصنوعی در اروپا باشد؛ دورهای که در آن توسعهدهندگان فناوری علاوه بر نوآوری، باید پاسخگویی و مسئولیتپذیری بیشتری نسبت به محتوای تولیدشده توسط سامانههای هوشمند داشته باشند.
