به گزارش ایران نت، اسپیسایکس برای یکی از مهمترین آزمایشهای برنامه استارشیپ آماده میشود. این شرکت اعلام کرده است که پرواز چهاردهم Starship را میتواند در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ انجام دهد؛ پروازی که در صورت دریافت مجوزهای لازم، برای نخستین بار این موشک را وارد یک مأموریت مداری خواهد کرد. این پرتاب علاوه بر اهمیت آزمایشی برای استارشیپ، یک اتفاق مهم دیگر نیز دارد: ۲۶ ماهواره نسل جدید Starlink V3 برای نخستین بار در یک مأموریت واقعی به مدار فرستاده خواهند شد.
اسپیسایکس پیشتر تاریخ ۲۲ سپتامبر را برای این مأموریت در نظر گرفته بود، اما برنامه پرتاب تغییر کرد و اکنون روز ۲۸ سپتامبر بهعنوان زمان هدف اعلام شده است. این شرکت دلیل مشخصی برای تغییر تاریخ ارائه نکرده و انجام پرتاب همچنان به دریافت تأییدیههای قانونی وابسته است. پنجره پرتاب ۷۵ دقیقهای از ساعت ۸:۱۵ صبح به وقت شرقی آمریکا آغاز خواهد شد.
نخستین پرواز مداری Starship چه تفاوتی دارد؟
آزمایشهای قبلی Starship عمدتاً بهصورت پروازهای زیرمداری انجام شدهاند. این رویکرد به اسپیسایکس اجازه داده است عملکرد سامانه را در شرایط واقعی آزمایش کند و همزمان ریسکهای مرتبط با پرواز را مدیریت کند. اما مأموریت Flight 14 قرار است یک مرحله فراتر برود و استارشیپ را برای نخستین بار وارد مدار زمین کند.
برنامه این مأموریت شامل پروازی در ارتفاع حدود ۱۷۱ مایلی، معادل تقریباً ۲۷۵ کیلومتری سطح زمین، است. طبق برنامه اعلامشده، بخش بالایی Starship در طول مأموریت حدود ۶ بار به دور زمین خواهد چرخید و کل مرحله مداری آن نزدیک به ۱۰ ساعت طول میکشد.
این مأموریت برای اسپیسایکس فقط یک پرتاب آزمایشی دیگر نیست. توانایی انجام پرواز مداری، کنترل وسیله در طول چندین گردش به دور زمین و سپس اجرای پایان مأموریت، اطلاعات مهمی درباره آمادگی Starship برای مأموریتهای آینده فراهم خواهد کرد.
چرا پرواز Flight 14 برای اسپیسایکس اهمیت دارد؟
یکی از اهداف اصلی برنامه Starship، ساخت سامانهای بسیار بزرگ و قابل استفاده مجدد برای مأموریتهای فضایی آینده است. در چنین پروژهای، تنها رسیدن به فضا کافی نیست؛ اسپیسایکس باید بتواند بخشهای مختلف سامانه را در مراحل گوناگون مأموریت کنترل کند و اطلاعات لازم برای افزایش قابلیت اطمینان و استفاده مجدد از آنها را به دست آورد.
اسپیسایکس میگوید این مرحله از آزمایشها با هدف نزدیکتر شدن Starship به پروازهای عملیاتی آینده و بررسی قابلیت استفاده مجدد آن انجام میشود. به همین دلیل، پرواز مداری میتواند دادههای بسیار بیشتری نسبت به آزمایشهای کوتاهتر در اختیار مهندسان شرکت قرار دهد.
در یک پرواز مداری، وسیله برای مدت طولانیتری در محیط فضا باقی میماند و باید سامانههای مختلف آن در شرایط پیچیدهتری کار کنند. عملکرد ارتباطات، کنترل پرواز، سامانههای حرارتی، مدیریت سوخت و سایر اجزای وسیله در طول مأموریت، همگی میتوانند اطلاعات ارزشمندی برای مراحل بعدی توسعه فراهم کنند.
۲۶ ماهواره Starlink V3 در این مأموریت به فضا میروند
یکی از مهمترین بخشهای Flight 14، محمولهای است که Starship با خود حمل خواهد کرد. اسپیسایکس قصد دارد ۲۶ ماهواره Starlink V3 را در جریان این مأموریت وارد مدار کند. این نخستین بار است که ماهوارههای نسل جدید استارلینک در قالب یک پرتاب عملیاتی به مشتریان سرویس خواهند داد.
در آزمایش قبلی Starship، نمونههایی از ماهوارههای نسل جدید برای نخستین بار با این موشک حمل شدند. با این حال، آن ماهوارهها در مرحله آزمایشی قرار داشتند و پس از استقرار آرایههای خورشیدی و آنتنهای ارتباطی، صرفاً برای بررسی توانایی Starship در حمل و رهاسازی محموله مورد استفاده قرار گرفتند و در نهایت وارد جو زمین شدند.
اما ماهوارههای V3 که در Flight 14 قرار است به فضا فرستاده شوند، قرار است بخشی واقعی از منظومه Starlink باشند و برای ارائه خدمات به کاربران مورد استفاده قرار گیرند.
Starlink V3 چه تفاوتی با نسل V2 دارد؟
نسل سوم ماهوارههای Starlink با هدف افزایش قابل توجه ظرفیت شبکه طراحی شده است. طبق مشخصاتی که اسپیسایکس برای این نسل مطرح کرده، هر ماهواره Starlink V3 میتواند تا یک ترابیتبرثانیه ظرفیت دانلود داشته باشد.
این رقم در مقایسه با ظرفیت اعلامشده برای ماهوارههای V2 حدود ۱۰ برابر بیشتر است. ظرفیت آپلود نیز در V3 به حدود ۱۶۰ گیگابیتبرثانیه میرسد که نسبت به نسل V2 افزایش قابل توجهی دارد.
افزایش ظرفیت ماهوارهها میتواند به اسپیسایکس کمک کند تا تعداد بیشتری کاربر را با پهنای باند بالاتر تحت پوشش قرار دهد. البته عملکرد واقعی شبکه فقط به ظرفیت ماهواره وابسته نیست و عواملی مانند تعداد ماهوارههای فعال، موقعیت مداری، ظرفیت ایستگاههای زمینی و میزان تقاضای کاربران نیز در تجربه نهایی نقش دارند.
Starship قرار است چند بار دور زمین بچرخد؟
طبق برنامه مأموریت، مرحله بالایی Starship در طول این پرواز حدود شش بار به دور زمین گردش خواهد کرد. این بخش از مأموریت نزدیک به ۱۰ ساعت زمان خواهد برد و پس از تکمیل اهداف خود، مرحله پایانی پرواز را انجام خواهد داد.
چنین مأموریتی از نظر مهندسی با یک پرواز کوتاه زیرمداری تفاوت زیادی دارد. هرچه مدت حضور وسیله در فضا بیشتر شود، عملکرد سامانههای مختلف نیز برای مدت طولانیتری تحت آزمایش قرار میگیرد.
در نتیجه، اطلاعات بهدستآمده از این پرواز میتواند برای طراحی مأموریتهای بعدی و افزایش اطمینان از عملکرد Starship اهمیت زیادی داشته باشد.
Super Heavy این بار توسط بازوهای برج شکار نمیشود
یکی از تصاویر شناختهشده آزمایشهای Starship، تلاش برای گرفتن بوستر Super Heavy با بازوهای عظیم برج پرتاب است. این روش بخشی از ایده اسپیسایکس برای استفاده مجدد سریع از اجزای سامانه است. با این حال، در Flight 14 قرار نیست چنین عملیات بازیابی انجام شود.
طبق برنامه فعلی، بوستر Super Heavy پس از انجام مرحله خود از مأموریت جدا خواهد شد و در خلیج مکزیک فرود آبی خواهد داشت. بنابراین اسپیسایکس در این پرواز تلاش نمیکند بوستر را با بازوهای برج پرتاب دریافت کند.
این تصمیم نشان میدهد که هدف اصلی مأموریت پیش رو بیشتر بر آزمایش پرواز مداری، عملکرد مرحله بالایی و استقرار ماهوارهها متمرکز است و نه نمایش کامل فرایند بازیابی سختافزاری که اسپیسایکس در برخی آزمایشهای دیگر دنبال کرده است.
سرنوشت مرحله بالایی Starship چه خواهد بود؟
پس از انجام بخش اصلی مأموریت و تکمیل گردشهای مداری، مرحله بالایی Starship نیز قرار نیست برای فرود و استفاده مجدد بازیابی شود. طبق برنامه، این بخش از وسیله در اقیانوس آرام و در نزدیکی شیلی وارد جو خواهد شد.
بنابراین Flight 14 را نباید یک مأموریت عملیاتی کامل با بازیابی تمام اجزای موشک دانست. بخش مهمی از مأموریت به جمعآوری داده، آزمایش قابلیت پرواز مداری و استقرار ماهوارههای نسل جدید اختصاص دارد.
پرتاب ۲۸ سپتامبر هنوز قطعی نیست
با وجود اعلام تاریخ هدف، اسپیسایکس تأکید کرده است که انجام پرتاب به دریافت مجوزهای قانونی وابسته است. به همین دلیل، تاریخ ۲۸ سپتامبر را باید زمان هدف در نظر گرفت، نه یک زمان قطعی برای پرتاب.
پرتابهای فضایی بزرگ به مجوزهای مختلف، شرایط فنی و وضعیت آبوهوا وابسته هستند و ممکن است حتی در صورت آماده بودن موشک نیز به تعویق بیفتند. اسپیسایکس نیز پیشتر تاریخ ۲۲ سپتامبر را برای این مأموریت در نظر گرفته بود و اکنون آن را به ۲۸ سپتامبر منتقل کرده است.
Flight 14 چه چیزی را درباره آینده Starship مشخص میکند؟
موفقیت یا شکست این مأموریت میتواند اطلاعات مهمی درباره مسیر توسعه Starship در اختیار اسپیسایکس قرار دهد. یک پرواز مداری طولانیتر فرصت آزمایش بخشهایی از سامانه را فراهم میکند که در پروازهای کوتاهتر امکان بررسی کامل آنها وجود ندارد.
از طرف دیگر، قرار گرفتن ۲۶ ماهواره عملیاتی Starlink V3 در محموله باعث میشود این پرواز علاوه بر ارزش آزمایشی، اهمیت تجاری نیز داشته باشد. اگر ماهوارهها طبق برنامه مستقر شوند و به شبکه متصل شوند، اسپیسایکس عملاً بخشی از نسل جدید منظومه Starlink را با استفاده از Starship به مدار خواهد فرستاد.
این موضوع از منظر برنامههای بلندمدت اسپیسایکس نیز اهمیت دارد؛ زیرا یکی از کاربردهای مهم Starship میتواند حمل تعداد زیادی ماهواره در هر مأموریت باشد. چنین ظرفیتی میتواند روند توسعه منظومههای ماهوارهای بزرگ را تغییر دهد، البته مشروط به اینکه سامانه به سطح لازم از قابلیت اطمینان و استفاده مجدد برسد.
آیا Starship آماده مأموریتهای آینده است؟
Flight 14 قرار نیست بهتنهایی تمام پرسشهای مربوط به آمادگی Starship را پاسخ دهد. توسعه یک سامانه فضایی کاملاً قابل استفاده مجدد به مجموعهای از آزمایشهای موفق نیاز دارد و هر پرواز میتواند مشکلات جدیدی را آشکار کند.
با این حال، ورود به مرحله پرواز مداری یک گام مهم در مسیر توسعه این وسیله محسوب میشود. اسپیسایکس باید در ادامه نشان دهد که میتواند پروازهای مداری را به شکل قابل اطمینان انجام دهد، محمولههای مختلف را در مدار قرار دهد و در نهایت بازیابی و استفاده مجدد از اجزای اصلی سامانه را نیز به یک فرایند عملیاتی تبدیل کند.
جمعبندی
اسپیسایکس اکنون تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ را بهعنوان زمان هدف برای چهاردهمین پرواز Starship تعیین کرده است؛ مأموریتی که در صورت دریافت مجوزهای لازم، نخستین پرواز مداری این موشک خواهد بود. پنجره پرتاب ۷۵ دقیقهای از ساعت ۸:۱۵ صبح به وقت شرقی آمریکا آغاز میشود.
در این مأموریت، Starship قرار است حدود ۲۷۵ کیلومتر از سطح زمین فاصله بگیرد، حدود شش بار به دور سیاره بچرخد و نزدیک به ۱۰ ساعت در مأموریت مداری باقی بماند. همچنین ۲۶ ماهواره Starlink V3 در این پرواز مستقر خواهند شد؛ ماهوارههایی که طبق مشخصات اعلامشده ظرفیت دانلود و آپلود بسیار بالاتری نسبت به نسل V2 دارند.
بوستر Super Heavy در خلیج مکزیک فرود خواهد آمد و مرحله بالایی Starship نیز پس از پایان مأموریت در اقیانوس آرام، نزدیک سواحل شیلی، وارد جو خواهد شد. با توجه به اینکه پرتاب همچنان به تأییدیههای قانونی وابسته است، باید منتظر اطلاعیههای بعدی اسپیسایکس ماند تا مشخص شود آیا ۲۸ سپتامبر واقعاً به روز نخستین پرواز مداری Starship تبدیل خواهد شد یا خیر.
برای دنبال کردن آخرین اخبار فضا، موشکهای فضایی، Starship و پروژههای استارلینک، به ایران نت مراجعه کنید.
“`
