به گزارش ایران نت، یک استارتاپ حوزه سلامت به نام Atlas گجت پوشیدنی جدیدی معرفی کرده است که میخواهد یکی از پیچیدهترین ویژگیهای ذهن انسان، یعنی میزان تمرکز و واکنش به استرس را به شکل مداوم اندازهگیری کند. Atlas 1.0 با استفاده از حسگرهای ثبت امواج مغزی و الگوریتمهای هوش مصنوعی طراحی شده تا تصویری از وضعیت ذهنی کاربر در طول روز ارائه دهد.
این دستگاه برخلاف ساعتهای هوشمند معمول که بیشتر روی ضربان قلب، فعالیت بدنی و خواب تمرکز دارند، مستقیماً به سراغ سیگنالهای مرتبط با فعالیت مغز میرود. هدف سازندگان این است که کاربر بتواند متوجه شود در موقعیتهای مختلف روزانه تا چه اندازه حضور ذهن دارد، چه زمانهایی بیشتر دچار حواسپرتی میشود و چه فعالیتهایی با افزایش فشار یا استرس همراه هستند.
Atlas 1.0 هنوز یک محصول عمومی و فراگیر محسوب نمیشود و تحویل سفارشهای آن قرار است از سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ آغاز شود. با این حال، ایده استفاده از EEG و هوش مصنوعی برای تبدیل فعالیتهای مغزی به شاخصهای قابل فهم، میتواند مسیر جالبی را در بازار فناوریهای سلامت دیجیتال ایجاد کند.
Atlas 1.0 چگونه تمرکز شما را اندازه میگیرد؟
مهمترین بخش فناوری این گجت، حسگرهای الکتروانسفالوگرافی یا EEG هستند. این حسگرها برای ثبت فعالیت الکتریکی مغز استفاده میشوند و در حوزههای پزشکی و پژوهشی سابقه طولانی دارند. Atlas تلاش کرده همین نوع سیگنال را در قالب یک دستگاه کوچک و پوشیدنی برای استفاده روزمره به کار بگیرد.
این دستگاه به جای قرار گرفتن روی سر، از طریق یک پد چسبنده در قسمت پشت گوش نصب میشود. چنین طراحیای باعث میشود کاربر بتواند گجت را برای مدت طولانی همراه خود داشته باشد، بدون اینکه مجبور باشد مانند تجهیزات آزمایشگاهی از یک هدست بزرگ استفاده کند.
اطلس ادعا میکند Atlas 1.0 میتواند فعالیت مغزی را در طول روز ثبت کند و اطلاعات بهدستآمده را در کنار سایر دادههای فیزیولوژیکی و رفتاری تحلیل کند. هدف نهایی، ارائه یک تصویر کلی از نحوه واکنش ذهن و بدن کاربر در شرایط مختلف است.
این گجت فقط امواج مغزی را ثبت نمیکند
اگرچه EEG بخش اصلی فناوری Atlas 1.0 محسوب میشود، اما این گجت برای تحلیل وضعیت کاربر تنها به امواج مغزی متکی نیست. حسگرهای دستگاه اطلاعات مربوط به فعالیت الکترودرمال پوست را نیز جمعآوری میکنند؛ دادهای که میتواند در بررسی واکنشهای فیزیولوژیکی بدن به محرکها و شرایط مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
حرکات فیزیکی کاربر نیز در فرآیند تحلیل وارد میشوند. این موضوع اهمیت دارد، زیرا فعالیت بدنی میتواند بر وضعیت ذهنی و سیگنالهای بدن تأثیر بگذارد و در نتیجه، تفسیر اطلاعات مغزی بدون در نظر گرفتن زمینه فیزیکی ممکن است تصویر کاملی ارائه نکند.
همچنین سیستم به الگوهای گفتاری کاربر توجه میکند، اما طبق توضیحات منتشرشده، هدف از این بخش ضبط محتوای کلمات نیست. در واقع دادههای مربوط به الگوی صحبت کردن برای تحلیل وضعیت کاربر پردازش میشوند، نه اینکه مکالمات او به شکل محتوای متنی یا صوتی ذخیره شوند.
هوش مصنوعی دادههای مغز را به شاخصهای قابل فهم تبدیل میکند
حجم دادهای که از فعالیت مغزی، واکنشهای پوستی و حرکات بدن به دست میآید، برای تفسیر مستقیم توسط کاربر بسیار پیچیده است. به همین دلیل Atlas از یک سیستم هوش مصنوعی برای پردازش این اطلاعات استفاده میکند.
سیستم تلاش میکند دادههای خام را به شاخصهایی مانند سطح توجه، شدت استرس و میزان انرژی مصرفشده در فعالیتهای مختلف تبدیل کند. برای مثال، کاربر ممکن است بتواند بررسی کند که در یک جلسه کاری چه میزان تمرکز داشته یا در یک گفتوگوی خانوادگی چه واکنش فیزیولوژیکی نشان داده است.
سازندگان Atlas میگویند الگوریتمهای این سیستم با استفاده از مجموعهای شامل بیش از ۵۰۰ هزار نمونه واقعی از فعالیت مغز آموزش داده شدهاند. این ادعا نشان میدهد استارتاپ تلاش کرده مدل هوش مصنوعی خود را بر اساس حجم قابل توجهی از دادههای واقعی توسعه دهد.
با این حال، باید میان «اندازهگیری سیگنالهای مغزی» و «تفسیر دقیق وضعیت ذهنی» تفاوت قائل شد. حتی اگر دادههای EEG با دقت ثبت شوند، تبدیل آنها به مفاهیمی مانند تمرکز، استرس یا انرژی ذهنی فرایندی پیچیده است و نتایج الگوریتمی لزوماً معادل تشخیص پزشکی یا روانشناختی نیستند.
Atlas میخواهد تمرکز روزانه شما را قابل مشاهده کند
ایده اصلی Atlas فقط نمایش یک عدد برای تمرکز نیست. این شرکت میخواهد به کاربران کمک کند الگوهای رفتاری و ذهنی خود را در طول زمان بشناسند.
فرض کنید فردی هر روز چند ساعت در جلسات کاری شرکت میکند. ممکن است تصور کند تمام این جلسات برایش مفید و سازنده بودهاند، اما دادههای جمعآوریشده توسط گجت شاید نشان دهند سطح توجه او در بخشی از جلسات به شکل محسوسی افت میکند.
همین رویکرد میتواند درباره فعالیتهای روزمره دیگر نیز به کار گرفته شود. مطالعه، ورزش، کار، گفتوگو، استراحت یا حتی حضور در یک جمع اجتماعی ممکن است واکنشهای متفاوتی در ذهن و بدن ایجاد کنند.
آیا واقعاً در یک گفتوگو حضور ذهن داریم؟
یکی از پرسشهایی که Atlas برای توضیح کاربرد محصول خود مطرح میکند، این است که آیا هنگام یک شام خانوادگی واقعاً از نظر ذهنی در همان لحظه حضور داشتهایم یا بخشی از ذهنمان درگیر مسائل دیگری بوده است.
این نگاه میتواند مفهوم «ردیابی سلامت» را از اندازهگیری ضربان قلب و تعداد قدمها فراتر ببرد. در چنین مدلی، فناوری تلاش میکند نهتنها فعالیت فیزیکی، بلکه نحوه واکنش ذهن انسان به محیط اطراف را نیز بررسی کند.
گجت Atlas میتواند برای مدیریت استرس هم کاربرد داشته باشد
یکی دیگر از محورهای اصلی Atlas 1.0، بررسی واکنش کاربر به شرایط پراسترس است. کاربران ممکن است در موقعیتهایی مانند جلسه کاری، سخنرانی، گفتوگوی دشوار یا انجام یک فعالیت فیزیکی سنگین، واکنشهای متفاوتی نشان دهند.
ترکیب دادههای EEG، فعالیت الکترودرمال پوست و حرکات بدن میتواند به سیستم اجازه دهد تغییرات فیزیولوژیکی کاربر را در طول زمان بررسی کند. سپس هوش مصنوعی میتواند این اطلاعات را در قالب روندها و الگوهای قابل فهم نمایش دهد.
برای مثال، ممکن است کاربر متوجه شود که در زمان فشار کاری شدید، عملکردش الزاماً کاهش پیدا نمیکند یا برعکس، متوجه شود برخی شرایط خاص باعث افت تمرکز او میشوند. چنین اطلاعاتی میتواند برای خودشناسی و مدیریت عادتهای روزمره مفید باشد؛ البته نباید آنها را با تشخیص پزشکی اشتباه گرفت.
تمرکز همیشه به معنای عملکرد بهتر نیست
یکی از ایدههای جالب پشت Atlas این است که تمرکز و عملکرد را نمیتوان همیشه با یک معیار ساده سنجید. ممکن است فردی در یک فعالیت ورزشی تمرکز زیادی داشته باشد، اما هدف اصلی او کاهش استرس باشد. در چنین شرایطی، افزایش تمرکز بهتنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی موفقیت نیست.
به همین دلیل، Atlas تلاش میکند مجموعهای از شاخصها را در کنار یکدیگر قرار دهد. توجه، استرس، انرژی و شرایط فیزیکی میتوانند در کنار هم تصویری پیچیدهتر از تجربه روزانه کاربر ارائه کنند.
این رویکرد در صورت اجرای دقیق میتواند تفاوتی مهم با بسیاری از گجتهای سلامت فعلی داشته باشد؛ زیرا به جای تمرکز صرف بر تعداد قدمها یا کالری مصرفشده، به تجربه ذهنی کاربر نیز توجه میکند.
طراحی پشت گوش؛ مزیت مهم برای استفاده طولانیمدت
قرار گرفتن گجت در پشت گوش یکی از ویژگیهای متمایز Atlas 1.0 است. دستگاههای EEG معمولاً با تعداد بیشتری حسگر و ساختارهایی شبیه هدست یا کلاه طراحی میشوند که برای استفاده روزمره چندان راحت نیستند.
Atlas تلاش کرده با استفاده از یک پد چسبنده کوچک، فرم محصول را سادهتر کند. اگر این طراحی در استفاده طولانیمدت راحت باشد، کاربر میتواند دستگاه را در بخش بیشتری از روز همراه خود داشته باشد و دادههای پیوستهتری جمعآوری کند.
البته راحتی واقعی، دوام چسب، حساسیت پوست و پایداری سیگنالها از مواردی هستند که تنها پس از عرضه گسترده و بررسیهای مستقل میتوان درباره آنها قضاوت کرد.
قیمت Atlas 1.0 چقدر است؟
قیمت خود گجت Atlas 1.0 حدود ۵۰۰ دلار تعیین شده است. اما خرید دستگاه بهتنهایی تمام هزینه استفاده از آن نیست. کاربران برای دسترسی به خدمات هوش مصنوعی و قابلیتهای مرتبط با حسگرهای مصرفی باید اشتراک ماهانه نیز پرداخت کنند.
هزینه این سرویس ماهانه ۳۰ دلار اعلام شده است. بنابراین کاربرانی که قصد استفاده بلندمدت از Atlas را دارند، باید هزینه سختافزار و اشتراک نرمافزاری را همزمان در نظر بگیرند.
مدل تجاری مبتنی بر سختافزار به همراه اشتراک ماهانه در بازار گجتهای سلامت چندان عجیب نیست، اما در مورد محصولی مانند Atlas اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا بخش مهمی از ارزش دستگاه به پردازش و تحلیل مداوم دادهها توسط نرمافزار و هوش مصنوعی وابسته است.
Atlas تاکنون ۲۴ میلیون دلار سرمایه جذب کرده است
استارتاپ Atlas که در سانفرانسیسکو مستقر است، تاکنون حدود ۲۴ میلیون دلار سرمایه برای توسعه محصولات حوزه پایش سلامت جذب کرده است. این میزان سرمایهگذاری نشان میدهد ایده استفاده از دادههای مغزی و هوش مصنوعی برای پایش روزمره، توجه سرمایهگذاران حوزه فناوری سلامت را به خود جلب کرده است.
البته موفقیت تجاری Atlas به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از راحتی استفاده و دقت حسگرها گرفته تا کیفیت الگوریتمهای هوش مصنوعی، حفظ حریم خصوصی و توانایی شرکت در تبدیل دادههای پیچیده به اطلاعات واقعاً مفید برای کاربران.
حریم خصوصی مهمترین چالش گجتهای خوانش مغز است
هر محصولی که اطلاعات مرتبط با فعالیت مغز را جمعآوری میکند، با پرسشهای جدی درباره حریم خصوصی مواجه خواهد بود. دادههای مغزی میتوانند از حساسترین انواع دادههای شخصی محسوب شوند و نحوه ذخیره، پردازش و استفاده از آنها اهمیت بسیار زیادی دارد.
در مورد Atlas نیز کاربران باید بدانند اطلاعات جمعآوریشده چگونه نگهداری میشوند، چه مدت در سرورها باقی میمانند و آیا امکان حذف کامل دادهها وجود دارد یا خیر. همچنین شفافیت درباره نحوه آموزش مدلهای هوش مصنوعی و اینکه آیا دادههای کاربران برای توسعه محصولات آینده مورد استفاده قرار میگیرد، اهمیت زیادی خواهد داشت.
ادعای پردازش الگوهای گفتاری بدون ضبط محتوای کلمات نیز نکته مهمی است، اما کاربران هنگام استفاده از هر فناوری مبتنی بر دادههای زیستی باید سیاست حفظ حریم خصوصی محصول را با دقت بررسی کنند.
تحویل Atlas 1.0 از سال ۲۰۲۷ آغاز میشود
بر اساس برنامه اعلامشده، ارسال سفارشهای Atlas 1.0 از سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ آغاز خواهد شد. بنابراین فعلاً نمیتوان درباره عملکرد نهایی محصول بر اساس تجربه گسترده کاربران قضاوت کرد.
آزمایشهای مستقل پس از عرضه میتوانند مشخص کنند که دقت ثبت سیگنالهای EEG در شرایط روزمره تا چه اندازه است و آیا شاخصهایی مانند تمرکز و استرس با تجربه واقعی کاربران همخوانی دارند یا خیر.
آیا Atlas میتواند آینده گجتهای سلامت را تغییر دهد؟
اگر Atlas بتواند دادههای پیچیده مغزی را به اطلاعاتی قابل فهم، دقیق و واقعاً کاربردی تبدیل کند، این محصول میتواند مسیر تازهای را برای پوشیدنیهای سلامت باز کند. ساعتهای هوشمند تاکنون توانستهاند بسیاری از شاخصهای فیزیکی بدن را ثبت کنند و حالا شرکتهایی مانند Atlas تلاش میکنند بخش دیگری از وضعیت انسان، یعنی فعالیت مغز، را نیز وارد این چرخه کنند.
با این حال، موفقیت چنین محصولی تنها به فناوری وابسته نیست. راحتی استفاده، قیمت ۵۰۰ دلاری، اشتراک ماهانه ۳۰ دلاری، اعتماد کاربران و نحوه محافظت از دادههای حساس همگی عواملی هستند که میتوانند آینده Atlas 1.0 را تعیین کنند.
در نهایت، Atlas 1.0 را باید محصولی نوآورانه در مرز میان پوشیدنیهای هوشمند، هوش مصنوعی و فناوری سلامت دانست؛ دستگاهی که وعده میدهد به جای شمارش قدمها، بخشی از وضعیت ذهنی کاربر را نیز قابل مشاهده کند. اینکه این وعده تا چه اندازه در دنیای واقعی عملی خواهد شد، پس از عرضه و انجام آزمایشهای مستقل مشخص میشود.
برای اطلاعات بیشتر درباره جدیدترین گجتهای هوشمند، فناوری سلامت و نوآوریهای حوزه هوش مصنوعی، به ایران نت مراجعه کنید.
“`
