به گزارش ایران نت، امارات متحده عربی در حال بازنگری در طرح دیتاسنتر هوش مصنوعی ۵ گیگاواتی خود است؛ پروژهای عظیم که قرار بود در قالب یک پردیس یکپارچه در ابوظبی ساخته شود. بر اساس گزارش رویترز و اظهارات افراد مطلع از روند تصمیمگیری، نگرانیهای امنیتی پس از گسترش درگیریهای منطقهای باعث شده است مقامهای اماراتی گزینههای دیگری برای طراحی و محل استقرار زیرساختهای این پروژه را بررسی کنند.
در طرح اولیه، قرار بود این پروژه در پردیسی با وسعت حدود ۲۶ کیلومتر مربع در ابوظبی متمرکز شود. اکنون یکی از گزینههای مورد بررسی، تبدیل این مجموعه بزرگ به شبکهای از مراکز داده در نقاط مختلف امارات است. پراکنده کردن زیرساختها میتواند بخشی از ریسک ناشی از متمرکز بودن ظرفیت پردازشی در یک محل را کاهش دهد، هرچند جزئیات نهایی درباره معماری جدید پروژه هنوز مشخص نشده است.
چرا امارات در طرح دیتاسنتر هوش مصنوعی تجدیدنظر میکند؟
به گفته منابع مطلع، مقامهای اماراتی پس از گسترش جنگ ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس، بررسی مجدد طرحهای زیرساختی هوش مصنوعی خود را آغاز کردند. موضوع اصلی این بررسی، افزایش سطح حفاظت از تأسیسات حیاتی در برابر تهدیدهایی مانند موشک و پهپاد عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، ساخت بخشی از تأسیسات در زیر زمین و استفاده از سامانههای پدافند هوایی از جمله گزینههایی است که مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین مقامهای اماراتی احتمال انتقال حساسترین زیرساختها به مناطق کوهستانی را نیز بررسی میکنند؛ رویکردی که میتواند برای محافظت فیزیکی از تجهیزات و دادههای مهم مورد استفاده قرار گیرد.
این تغییر رویکرد به معنای توقف پروژه نیست. منابع آگاه تأکید کردهاند که مرحله نخست طرح همچنان طبق برنامه در حال پیشرفت است و احتمالاً تغییرات بیشتر در بخشهای بعدی پروژه یا طراحی امنیتی تأسیسات اعمال خواهد شد.
Stargate UAE؛ پروژهای برای تبدیل امارات به قطب هوش مصنوعی
پروژه بزرگ هوش مصنوعی امارات و آمریکا سال گذشته و همزمان با سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به امارات اعلام شد. این طرح بخشی از برنامه گسترده ابوظبی برای توسعه اقتصاد مبتنی بر فناوری و کاهش وابستگی بلندمدت به درآمدهای نفتی محسوب میشود.
نام Stargate UAE به نخستین بخش از این پروژه اختصاص دارد. هدف اصلی آن ایجاد زیرساخت پردازشی عظیم برای اجرای مدلهای هوش مصنوعی و ارائه ظرفیت محاسباتی موردنیاز شرکتها و سرویسهای نسل جدید هوش مصنوعی است.
شرکت G42 که تحت کنترل شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات و برادر رئیسجمهور این کشور، قرار دارد، نقش محوری در هدایت این پروژه ایفا میکند. همکاری با شرکتهای فناوری آمریکایی نیز بخش مهمی از ساختار این طرح را تشکیل میدهد.
پردیس ۵ گیگاواتی قرار بود چگونه ساخته شود؟
طرح اولیه Stargate UAE بر ایجاد یک پردیس بسیار بزرگ متمرکز بود که در نهایت ظرفیت پردازشی آن به حدود ۵ گیگاوات میرسید. چنین ظرفیتی در مقیاس دیتاسنترهای هوش مصنوعی بسیار قابلتوجه است و نیازمند زیرساختهای گسترده برای تأمین برق، خنکسازی، شبکه و امنیت فیزیکی خواهد بود.
با توجه به ابعاد پروژه، متمرکز کردن بخش بزرگی از ظرفیت محاسباتی در یک مکان میتواند مزایایی مانند سادهتر شدن مدیریت زیرساخت و ارتباط میان سرورها داشته باشد. در مقابل، آسیبپذیری یک سایت متمرکز در برابر اختلالهای فیزیکی یا حملات نیز میتواند به یکی از چالشهای اصلی تبدیل شود. به نظر میرسد همین ملاحظات امنیتی در بررسی مدل پراکنده برای توسعه آینده پروژه نقش دارند.
مرحله اول پروژه ۳۰ میلیارد دلار ارزش دارد
نخستین مرحله Stargate UAE سال گذشته وارد فاز ساخت شد. این بخش شامل یک خوشه پردازشی با ظرفیت یک گیگاوات است که ارزش آن حدود ۳۰ میلیارد دلار اعلام شده است. طبق برنامه، نخستین ۲۰۰ مگاوات از این ظرفیت قرار است در سال جاری میلادی وارد مدار شود.
اگرچه تغییر احتمالی در معماری کلی پردیس میتواند در مراحل آینده پروژه اعمال شود، اما گزارشهای موجود نشان میدهند که مرحله نخست همچنان در مسیر اجرایی خود قرار دارد. به این ترتیب، بازنگری امنیتی لزوماً به معنی کنار گذاشته شدن سرمایهگذاری انجامشده یا توقف ساختوساز نیست.
واکنش G42 به گزارشها درباره تغییر طرح
G42 در پاسخ به پرسشهای رویترز درباره احتمال تغییر در برنامه پروژه اعلام کرده است که عملیات مربوط به پردیس هوش مصنوعی طبق برنامه پیش میرود. این شرکت همچنین تأکید کرده که جزئیات پروژه بهصورت مستمر و متناسب با استانداردهای امنیتی، تابآوری و الزامات عملیاتی زیرساختی در این مقیاس مورد بازبینی قرار میگیرد.
این اظهارنظر نشان میدهد که حتی در صورت ادامه ساخت مرحله نخست، موضوع امنیت فیزیکی و تابآوری زیرساختها در طراحی پروژه اهمیت بالایی دارد. دیتاسنترهای هوش مصنوعی به دلیل حجم بالای تجهیزات، مصرف انرژی و نقش آنها در پردازش دادههای حساس، به زیرساختهایی تبدیل شدهاند که حفاظت از آنها فراتر از امنیت سایبری صرف است.
آیا دیتاسنترهای امارات زیر زمین ساخته میشوند؟
یکی از گزینههای مطرحشده برای افزایش امنیت، ساخت تأسیسات زیرزمینی است. این روش میتواند بخشی از زیرساخت را در برابر برخی تهدیدهای خارجی محافظت کند و در پروژههای زیرساختی حساس نیز سابقه دارد.
مقامهای اماراتی حتی گزینهای متفاوتتر را بررسی میکنند: قرار دادن مراکز حاوی حساسترین دادهها در داخل کوهها. بر اساس گزارشهای منتشرشده، دادههایی که احتمالاً مربوط به فعالیتهای نظامی و امنیتی هستند میتوانند در چنین مکانهایی نگهداری شوند.
استفاده از فضاهای زیرزمینی برای ساخت مراکز داده موضوع تازهای نیست. در بخشهایی از آمریکا، چین و اروپا نمونههایی از مراکز داده در معادن متروکه، پناهگاههای مربوط به دوران جنگ سرد و غارها ایجاد شدهاند. چنین مکانهایی میتوانند در کنار مزایای امنیتی، شرایط متفاوتی برای مدیریت دما و حفاظت فیزیکی تجهیزات فراهم کنند؛ هرچند تبدیل آنها به دیتاسنتر مدرن نیازمند زیرساختهای پیچیده است.
جغرافیای امارات چه نقشی در این تصمیم دارد؟
امارات کشوری عمدتاً مسطح و بیابانی است و به همین دلیل بخش زیادی از مناطق آن برای ساختوسازهای بزرگ و زیرساختی مناسب هستند. با این حال، در شمال و شمالشرق کشور رشتهکوههایی وجود دارد که عمدتاً در امارتهای رأسالخیمه و فجیره قرار گرفتهاند.
وجود این مناطق کوهستانی میتواند در صورت انتخاب راهکارهای زیرزمینی یا حفاظتشده، گزینههای بیشتری در اختیار طراحان پروژه قرار دهد. البته انتقال دیتاسنترهای عظیم به مناطق کوهستانی صرفاً یک تصمیم امنیتی نیست و مسائلی مانند دسترسی به برق، شبکه ارتباطی، آب و سامانههای خنککننده نیز باید در نظر گرفته شوند.
رقابت آمریکا و چین بر سر زیرساخت هوش مصنوعی
پروژه امارات تنها یک سرمایهگذاری داخلی نیست و در چارچوب رقابت جهانی بر سر زیرساخت هوش مصنوعی نیز اهمیت دارد. ابوظبی برای دسترسی به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی انویدیا و فناوریهای آمریکایی، تعهداتی را در زمینه روابط فناوری خود با چین پذیرفته است.
در همین چارچوب، امارات قرار است در پروژه Stargate در آمریکا نیز سرمایهگذاری کند. Stargate یک طرح سرمایهگذاری مشترک میان OpenAI، اوراکل و سافتبانک برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی است. بنابراین پروژه امارات بخشی از شبکه بزرگتری از سرمایهگذاریهای مرتبط با دیتاسنترها و ظرفیت محاسباتی هوش مصنوعی محسوب میشود.
این ارتباط نشان میدهد که ساخت دیتاسنترهای بزرگ هوش مصنوعی تنها به خرید تجهیزات پردازشی محدود نیست. دسترسی به تراشههای پیشرفته، برق پایدار، شبکههای ارتباطی پرظرفیت، امنیت فیزیکی و سایبری و روابط فناوری میان کشورها همگی در توسعه چنین پروژههایی نقش دارند.
پراکندگی دیتاسنترها چه مزیتی دارد؟
اگر طرح ۵ گیگاواتی امارات از یک پردیس متمرکز به شبکهای از دیتاسنترهای کوچکتر و پراکنده تبدیل شود، معماری زیرساخت پروژه نیز تغییر خواهد کرد. مهمترین مزیت احتمالی این مدل، کاهش وابستگی به یک سایت واحد است. در چنین ساختاری، آسیب دیدن یا از دسترس خارج شدن یک مرکز لزوماً به معنی توقف کل ظرفیت پردازشی نخواهد بود.
از سوی دیگر، ساخت چندین مرکز داده میتواند هزینههای مربوط به شبکه، برقرسانی و نگهداری را افزایش دهد و هماهنگی میان سایتهای مختلف را پیچیدهتر کند. بنابراین انتخاب میان پردیس متمرکز و شبکهای از مراکز داده به مجموعهای از عوامل فنی، اقتصادی و امنیتی بستگی خواهد داشت.
آینده پروژه هوش مصنوعی ۵ گیگاواتی امارات
در حال حاضر، اطلاعات موجود نشان نمیدهد که امارات تصمیم نهایی خود را برای تغییر کامل معماری پروژه گرفته باشد. آنچه مشخص است، مقامهای این کشور در حال بررسی راهکارهایی برای افزایش تابآوری و حفاظت از زیرساختهای هوش مصنوعی در برابر تهدیدهای فیزیکی هستند.
G42 نیز اعلام کرده است که روند توسعه پروژه ادامه دارد و جزئیات آن با توجه به استانداردهای امنیتی و عملیاتی بازبینی میشود. بنابراین ممکن است مرحله نخست با ساختار فعلی پیش برود، اما در مراحل بعدی شاهد استفاده گستردهتر از دیتاسنترهای پراکنده، زیرساختهای زیرزمینی یا مراکز حفاظتشده باشیم.
پروژه Stargate UAE در نهایت یکی از بزرگترین برنامههای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی در منطقه خواهد بود و سرنوشت آن میتواند بر جایگاه امارات در بازار جهانی هوش مصنوعی نیز تأثیر بگذارد. در عین حال، تحولات امنیتی منطقه نشان دادهاند که برای ساخت دیتاسنترهای بسیار بزرگ، تنها توان پردازشی و سرمایهگذاری اهمیت ندارد و موضوعاتی مانند امنیت فیزیکی، تابآوری و تداوم فعالیت نیز باید از ابتدا در طراحی پروژه لحاظ شوند.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار هوش مصنوعی، دیتاسنترها و تحولات زیرساختی فناوری، به ایران نت مراجعه کنید.
“`
