به گزارش ایران نت، یکی از بزرگترین رویدادهای حوزه بازیهای رومیزی در بریتانیا تصمیم تازهای برای محدود کردن استفاده از هوش مصنوعی گرفته است. برگزارکنندگان UK Games Expo اعلام کردهاند که عرضه، نمایش و فروش محصولاتی که بخش اصلی فرایند تولید آنها با استفاده از هوش مصنوعی انجام شده باشد، در این نمایشگاه مجاز نخواهد بود. این تصمیم طیف گستردهای از آثار، از بازیهای رومیزی و نقشآفرینی گرفته تا کتاب، تصویرسازی و محصولات تجاری را شامل میشود.
تصمیم جدید UK Games Expo در شرایطی اعلام شده که استفاده از ابزارهای مولد هوش مصنوعی در صنعت سرگرمی و تولید محتوا با سرعت زیادی در حال گسترش است. ابزارهای AI اکنون میتوانند تصویر، متن، طراحی گرافیکی، داستان، قوانین بازی و حتی بخشهایی از فرایند توسعه محصولات سرگرمی را تولید کنند. همین موضوع باعث شده بحث درباره مرز میان استفاده از ابزارهای کمکی و تولید کامل اثر با هوش مصنوعی، به یکی از مسائل مهم صنایع خلاق تبدیل شود.
UK Games Expo چه محصولاتی را ممنوع کرده است؟
بر اساس شیوهنامه جدید این رویداد، غرفهداران اجازه ندارند آثاری را که با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی یا فناوریهای مبتنی بر یادگیری ماشین تولید شدهاند، برای نمایش یا فروش عرضه کنند. دامنه این ممنوعیت نسبتاً گسترده است و فقط به خود بازیهای رومیزی محدود نمیشود.
تصاویر و آثار هنری تولیدشده با هوش مصنوعی، متنهای تولیدشده توسط مدلهای زبانی، بازیهای رومیزی، محصولات مرتبط با بازیهای نقشآفرینی، کتابها، کالاهای تجاری و برخی صنایع دستی در محدوده مقررات جدید قرار میگیرند. به این ترتیب، اگر بخش اصلی فرایند خلاقانه یک محصول توسط سیستمهای هوش مصنوعی انجام شده باشد، امکان عرضه آن در UK Games Expo وجود نخواهد داشت.
این رویکرد نشان میدهد برگزارکنندگان تلاش کردهاند تعریف نسبتاً گستردهای از محصولات مبتنی بر AI ارائه دهند تا صرفاً با تمرکز بر یک نوع محتوا، امکان دور زدن مقررات ایجاد نشود. برای نمونه، یک ناشر نمیتواند صرفاً با تغییر شکل محصول یا استفاده از خروجی AI در بخش هنری، آن را از محدوده قوانین خارج کند؛ معیار اصلی، نقش فناوری در فرایند خلق اثر است.
هدف از ممنوعیت؛ حمایت از خلاقیت انسانی
برگزارکنندگان UK Games Expo دلیل اصلی تدوین این مقررات را حفاظت از خلاقیت انسانی عنوان کردهاند. صنعت بازیهای رومیزی تا حد زیادی به طراحی، تصویرسازی، نویسندگی، داستانپردازی و ایدهپردازی مستقل سازندگان متکی است و بسیاری از محصولات این حوزه توسط تیمهای کوچک یا حتی طراحان مستقل تولید میشوند.
ورود ابزارهای مولد هوش مصنوعی میتواند هزینه و زمان تولید چنین محصولاتی را کاهش دهد. یک فرد میتواند با کمک مدلهای تولید تصویر، در مدت کوتاهی تعداد زیادی تصویر برای کارتها یا کتابچه قوانین یک بازی ایجاد کند. مدلهای زبانی نیز میتوانند در نوشتن داستان، توضیح قوانین یا طراحی شخصیتها مورد استفاده قرار گیرند.
با این حال، همین مزیت فناوری از دید برخی فعالان صنایع خلاق میتواند رقابت را تغییر دهد. طراحانی که زمان و هزینه زیادی برای تولید آثار اصلی صرف میکنند ممکن است خود را در رقابت با محصولاتی ببینند که بخش قابل توجهی از فرایند تولیدشان خودکار شده است. UK Games Expo با مقررات جدید خود تلاش کرده فضای نمایشگاه را به سمت محصولاتی سوق دهد که بخش اصلی ارزش خلاقانه آنها توسط انسان ایجاد شده است.
آیا استفاده از هوش مصنوعی بهطور کامل ممنوع شده است؟
نکته مهم این است که مقررات جدید به معنای ممنوعیت استفاده از هر نوع ابزار دیجیتال یا نرمافزار هوشمند نیست. برگزارکنندگان برای برخی کاربردهای محدود استثنا در نظر گرفتهاند؛ بنابراین استفاده از فناوری در فرایند تولید یک محصول لزوماً باعث ممنوعیت آن نمیشود.
برای مثال، استفاده از ابزارهای دیجیتال برای اصلاح غلطهای املایی، انجام ویرایشهای جزئی یا افزایش دسترسپذیری محتوا مجاز اعلام شده است. شرط اصلی این است که فرایند اصلی آفرینش اثر توسط انسان انجام شده باشد.
این تفکیک اهمیت زیادی دارد، زیرا تقریباً تمام محصولات مدرن امروزی در بخشی از فرایند تولید از ابزارهای دیجیتال استفاده میکنند. اگر هر نوع نرمافزار یا فناوری هوشمند ممنوع میشد، تشخیص آثار مجاز و غیرمجاز بسیار دشوارتر بود. به همین دلیل، مقررات UK Games Expo بیشتر روی نقش هوش مصنوعی در «خلق» اثر تمرکز دارد.
تفاوت ابزار کمکی با تولیدکننده اصلی
میتوان تفاوت میان دو وضعیت را سادهتر اینگونه توضیح داد: اگر یک طراح بازی خودش قوانین، داستان و طراحی محصول را انجام دهد و صرفاً برای بررسی غلطهای تایپی از یک ابزار هوش مصنوعی استفاده کند، این کاربرد در چارچوب استثناهای اعلامشده قرار میگیرد.
اما اگر همان طراح بخش عمدهای از تصاویر، متن داستان، شخصیتها یا محتوای اصلی بازی را به یک مدل هوش مصنوعی بسپارد و محصول نهایی بر پایه خروجی آن مدل شکل بگیرد، اثر ممکن است مشمول ممنوعیت نمایشگاه شود.
قوانین جدید چه تأثیری بر غرفهداران دارد؟
UK Games Expo فقط توصیهای اخلاقی برای غرفهداران منتشر نکرده، بلکه برای رعایت نکردن مقررات نیز پیامدهای مشخصی در نظر گرفته است. غرفهدارانی که آثار مبتنی بر یادگیری ماشین را عرضه کنند و پس از تذکر حاضر به حذف آنها نشوند، ممکن است با تعطیلی غرفه خود مواجه شوند.
پیامد این تخلف حتی به همان دوره نمایشگاه محدود نمیشود. طبق مقررات اعلامشده، غرفهدارانی که از دستورالعملها سرپیچی کنند ممکن است به شکل دائمی از حضور در دورههای آینده UK Games Expo محروم شوند. چنین مجازاتی نشان میدهد برگزارکنندگان قصد دارند اجرای قوانین جدید را جدی دنبال کنند.
برای فروشندگان و سازندگان مستقل، این موضوع اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا نمایشگاههای بزرگ میتوانند نقش مهمی در معرفی بازیهای جدید، ارتباط با ناشران و فروش مستقیم محصولات داشته باشند. بنابراین، رعایت قوانین AI برای کسانی که قصد حضور تجاری در این رویداد را دارند، بخشی از الزامات شرکت در نمایشگاه خواهد بود.
چرا بازیهای رومیزی در برابر هوش مصنوعی حساس هستند؟
بازیهای رومیزی برخلاف بسیاری از محصولات نرمافزاری، ارتباط نزدیکی با طراحی فیزیکی و هنری دارند. کارتها، صفحه بازی، مهرهها، کتابچه قوانین، تصاویر شخصیتها و داستان میتوانند بخش مهمی از تجربه بازیکن را شکل دهند.
به همین دلیل، تصویرسازی و نویسندگی در این صنعت فقط عناصر جانبی محسوب نمیشوند. یک طراح ممکن است ماهها برای ایجاد سبک بصری یک بازی، طراحی شخصیتها و نوشتن داستان آن وقت صرف کند. تولید سریع همین محتوا با ابزارهای هوش مصنوعی میتواند روند سنتی تولید را تغییر دهد.
از سوی دیگر، استفاده از AI میتواند برای سازندگان کوچک نیز مزایایی داشته باشد. افراد یا تیمهایی که بودجه استخدام تصویرگر، نویسنده یا طراح ندارند، ممکن است بتوانند با کمک ابزارهای هوش مصنوعی نمونه اولیه محصول خود را سریعتر تولید کنند. همین تضاد میان دسترسی بیشتر به ابزارهای تولید و نگرانی درباره ارزش کار انسانی، یکی از اصلیترین بحثهای صنعت بازی در دوره جدید AI است.
ممنوعیت AI در نمایشگاه بریتانیا بخشی از یک بحث بزرگتر است
تصمیم UK Games Expo را میتوان در چارچوب بحث گستردهتر درباره استفاده از هوش مصنوعی مولد در صنایع خلاق بررسی کرد. در سالهای اخیر، شرکتها و پلتفرمهای مختلف با پرسشهایی درباره مالکیت آثار تولیدشده با AI، استفاده از دادههای آموزشی، حقوق هنرمندان و نحوه برچسبگذاری محتوای تولیدشده توسط ماشین مواجه شدهاند.
برخی فعالان معتقدند ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند به عنوان دستیار در کنار انسان قرار بگیرند و بهرهوری تولیدکنندگان را افزایش دهند. در مقابل، گروهی دیگر نگران هستند که استفاده گسترده از خروجیهای AI بازار آثار انسانی را تحت فشار قرار دهد.
مقررات UK Games Expo فعلاً یک پاسخ مشخص در سطح یک رویداد ارائه میدهد: محصولی که بخش اصلی فرایند خلاقانه آن با هوش مصنوعی انجام شده باشد، نباید در این نمایشگاه عرضه یا فروخته شود. این رویکرد الزاماً به معنای مخالفت با تمام کاربردهای هوش مصنوعی نیست، بلکه بر حفظ نقش اصلی انسان در فرایند خلاقانه تأکید دارد.
آینده استفاده از AI در صنعت بازیهای رومیزی
مشخص نیست که چنین سیاستی در بلندمدت به یک استاندارد رایج در سایر نمایشگاههای بازی تبدیل شود یا خیر. با افزایش قابلیت مدلهای هوش مصنوعی، احتمالاً تشخیص اینکه کدام بخش از یک محصول توسط انسان و کدام بخش توسط AI تولید شده، دشوارتر خواهد شد.
در چنین شرایطی، نمایشگاهها و ناشران احتمالاً به قوانین دقیقتری درباره افشای نحوه تولید آثار نیاز خواهند داشت. ممکن است در آینده سازندگان ملزم شوند مشخص کنند که آیا در طراحی تصویر، نوشتن متن، ساخت قوانین یا تولید محتوای بازی از هوش مصنوعی استفاده کردهاند یا خیر.
تصمیم UK Games Expo نشان میدهد که صنعت بازیهای رومیزی نیز مانند حوزههای دیگر سرگرمی در حال تعیین مرزهای خود در برابر هوش مصنوعی است. در حالی که ابزارهای AI میتوانند سرعت و دسترسی به تولید محتوا را افزایش دهند، برگزارکنندگان این رویداد ترجیح دادهاند فعلاً اولویت را به آثاری بدهند که بخش اصلی خلاقیت آنها حاصل کار انسان است.
در نهایت، این تصمیم میتواند بحث تازهای درباره آینده طراحی بازی، حقوق سازندگان و جایگاه هوش مصنوعی در صنایع خلاق ایجاد کند؛ بحثی که با پیشرفت سریع مدلهای مولد، احتمالاً به این زودیها پایان نخواهد یافت.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار هوش مصنوعی، صنعت بازی و تحولات فناوری به ایران نت مراجعه کنید.
“`