به گزارش ایران نت، استارتاپ داروسازی مبتنی بر هوش مصنوعی ایزومورفیک لبز (Isomorphic Labs)، از زیرمجموعههای هلدینگ آلفابت و از شرکتهای مرتبط با اکوسیستم پژوهشی گوگل، در حال مذاکره برای جذب سرمایه جدید با ارزشی دستکم ۴۰ میلیارد دلار است. گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که ارزشگذاری این شرکت ممکن است در نهایت به ۵۰ میلیارد دلار نیز برسد؛ رقمی که در صورت تحقق، جایگاه این مجموعه را در میان شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و زیستفناوری برجستهتر خواهد کرد. با این حال، مذاکرات همچنان در مراحل اولیه قرار دارد و هنوز توافق نهایی اعلام نشده است.
اهمیت این خبر تنها به افزایش احتمالی ارزش مالی یک استارتاپ محدود نمیشود. ایزومورفیک لبز در حوزهای فعالیت میکند که میتواند شیوه طراحی و توسعه داروهای جدید را تغییر دهد. این شرکت با استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی و پژوهشهای مرتبط با ساختار پروتئینها تلاش میکند فرایند شناسایی داروهای بالقوه را سریعتر و کارآمدتر کند؛ فرایندی که در روشهای سنتی معمولاً به زمان، آزمایش و منابع مالی قابلتوجهی نیاز دارد.
ارزشگذاری ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلاری ایزومورفیک لبز
بر اساس گزارش منتشرشده از مذاکرات تأمین مالی، ایزومورفیک لبز در تلاش است سرمایه تازهای جذب کند که ارزش شرکت را به دستکم ۴۰ میلیارد دلار برساند. برخی برآوردها احتمال افزایش این رقم تا حدود ۵۰ میلیارد دلار را نیز مطرح کردهاند. با این حال، این اعداد هنوز ارزشگذاری نهایی و قطعی شرکت نیستند و ممکن است با پیشرفت مذاکرات تغییر کنند.
ارزشگذاری در چنین مذاکراتی معمولاً به عواملی مانند میزان سرمایه موردنیاز، شرایط مشارکت سرمایهگذاران، چشمانداز رشد شرکت، فناوریهای اختصاصی و ظرفیت تجاریسازی محصولات آینده وابسته است. در مورد ایزومورفیک لبز، انتظار میرود توانایی هوش مصنوعی در کاهش پیچیدگی مراحل اولیه کشف دارو یکی از عوامل مهم در ارزیابی سرمایهگذاران باشد.
اگر ارزشگذاری موردبحث به محدوده ۵۰ میلیارد دلار برسد، این اتفاق نشاندهنده انتظارات بالای بازار از ترکیب هوش مصنوعی و صنعت داروسازی خواهد بود. البته ارزشگذاری بالا بهخودیخود تضمین نمیکند که شرکت بتواند در کوتاهمدت داروهای موفق و درآمدهای متناسب با این رقم ایجاد کند. توسعه دارو همچنان به پژوهشهای علمی، آزمایشهای دقیق و تأییدیههای نظارتی وابسته است.
تأمین مالی قبلی؛ سرمایهگذاری ۲٫۱ میلیارد دلاری
مذاکرات جدید در شرایطی انجام میشود که ایزومورفیک لبز تنها چند ماه پیش، طبق گزارش منتشرشده، موفق به جذب حدود ۲٫۱ میلیارد دلار سرمایه شده بود. دِمیس هاسابیس، مدیرعامل این شرکت، در آن زمان اعلام کرد که بخش عمده این تأمین مالی را آلفابت بر عهده داشته است. حمایت مالی شرکت مادر گوگل میتواند به ایزومورفیک لبز کمک کند تا پژوهشهای پیچیده خود را با سرعت بیشتری پیش ببرد و زیرساختهای لازم برای توسعه فناوریهای دارویی را گسترش دهد.
سرمایهگذاری سنگین در این حوزه اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا ساخت سامانههای هوش مصنوعی برای کشف دارو صرفاً به توسعه یک نرمافزار محدود نیست. پژوهشگران باید مدلهای محاسباتی را با دانش زیستشناسی، دادههای علمی، آزمایشهای آزمایشگاهی و فرایندهای اعتبارسنجی ترکیب کنند. این فعالیتها میتوانند هزینهبر باشند و برای تبدیل یک ایده پژوهشی به محصولی قابل استفاده در پزشکی، به سرمایهگذاری بلندمدت نیاز دارند.
تأمین مالی تازه همچنین میتواند به گسترش تیمهای پژوهشی، توسعه مدلهای جدید، افزایش ظرفیت محاسباتی و پیشبرد برنامههای همکاری با شرکتهای داروسازی کمک کند. با این حال، جزئیات دور جدید سرمایهگذاری، از جمله سرمایهگذاران احتمالی، میزان دقیق سرمایه و شرایط توافق، هنوز نهایی نشده است.
ایزومورفیک لبز چیست و چه هدفی را دنبال میکند؟
ایزومورفیک لبز در سال ۲۰۲۱ در لندن تأسیس شد. این شرکت با تکیه بر دستاوردهای پژوهشی حوزه هوش مصنوعی و زیستشناسی محاسباتی فعالیت میکند و هدف اصلی آن استفاده از فناوریهای پیشرفته برای تسریع کشف و طراحی داروهای جدید است.
در فرایند سنتی کشف دارو، پژوهشگران باید اهداف زیستی مرتبط با یک بیماری را شناسایی کنند، مولکولهای بالقوه را مورد بررسی قرار دهند و سپس ترکیباتی را پیدا کنند که بتوانند اثر موردنظر را با ایمنی و کارایی مناسب ایجاد کنند. بسیاری از گزینهها در مراحل مختلف کنار گذاشته میشوند و رسیدن از یک ایده اولیه به دارویی قابل استفاده ممکن است سالها زمان ببرد.
ایزومورفیک لبز میخواهد با بهرهگیری از مدلهای هوش مصنوعی، بخشهایی از این فرایند را سریعتر و دقیقتر کند. هدف این رویکرد، کمک به پژوهشگران برای شناسایی گزینههای مناسبتر و کاهش بخشی از آزمونوخطاهای پرهزینه در مراحل اولیه تحقیق است. با این حال، هوش مصنوعی بهتنهایی جایگزین آزمایشهای زیستی، مطالعات پیشبالینی و کارآزماییهای بالینی نمیشود.
نقش AlphaFold در شکلگیری این شرکت
یکی از پایههای علمی شکلگیری ایزومورفیک لبز، دستاوردهای پروژه AlphaFold است؛ سامانهای که در پیشبینی ساختار سهبعدی پروتئینها نقش مهمی ایفا کرده است. پروتئینها از اجزای اصلی سازوکارهای زیستی بدن هستند و در بسیاری از فرایندهای مرتبط با بیماریها نقش دارند. شناخت ساختار آنها میتواند به دانشمندان کمک کند تا تعاملات مولکولی را بهتر بررسی کنند و اهداف بالقوهای برای طراحی دارو بیابند.
ساختار سهبعدی پروتئین بر نحوه عملکرد آن و تعاملش با مولکولهای دیگر تأثیر میگذارد. به همین دلیل، پیشبینی ساختار و بررسی ویژگیهای مولکولی میتواند اطلاعات ارزشمندی در اختیار پژوهشگران قرار دهد. مدلهای هوش مصنوعی با تحلیل حجم زیادی از دادههای علمی، به شناسایی الگوهایی کمک میکنند که بررسی آنها با روشهای سنتی ممکن است دشوار یا زمانبر باشد.
با این حال، پیشبینی ساختار پروتئین تنها یکی از بخشهای مسئله کشف دارو است. یک مولکول پیشنهادی باید از نظر اثربخشی، ایمنی، نحوه جذب و توزیع در بدن و احتمال ایجاد عوارض نیز بررسی شود. بنابراین، دستاوردهای هوش مصنوعی میتوانند فرایند پژوهش را تقویت کنند، اما موفقیت نهایی همچنان به شواهد تجربی و نتایج مطالعات پزشکی وابسته است.
چرا صنعت داروسازی به هوش مصنوعی توجه میکند؟
توسعه دارو یکی از پیچیدهترین و پرهزینهترین فعالیتهای علمی و صنعتی به شمار میرود. شرکتهای داروسازی باید سالها برای تحقیق و توسعه سرمایهگذاری کنند، در حالی که تنها بخشی از ترکیبات بررسیشده در نهایت به داروهای تأییدشده تبدیل میشوند. هر روشی که بتواند شناسایی گزینههای نامناسب را زودتر انجام دهد یا طراحی ترکیبات امیدوارکننده را بهبود ببخشد، از نظر اقتصادی و علمی اهمیت دارد.
هوش مصنوعی میتواند در بخشهایی مانند تحلیل دادههای زیستی، شناسایی اهداف مولکولی، طراحی ترکیبات و پیشبینی برخی ویژگیهای داروهای بالقوه مورد استفاده قرار گیرد. این فناوری همچنین میتواند به پژوهشگران کمک کند تعداد زیادی از گزینهها را بهصورت محاسباتی بررسی کنند و منابع آزمایشگاهی را بر گزینههایی متمرکز سازند که شواهد اولیه بهتری دارند.
با وجود این ظرفیتها، نباید کاهش زمان کشف دارو را با کوتاه شدن قطعی کل فرایند توسعه و تأیید دارو یکسان دانست. حتی اگر هوش مصنوعی بتواند مراحل اولیه را بهبود دهد، بررسی ایمنی و اثربخشی دارو در موجودات زنده و سپس در مطالعات بالینی همچنان ضروری خواهد بود. در نتیجه، وعده اصلی این فناوری بیشتر به افزایش کارایی پژوهش و کمک به تصمیمگیری علمی مربوط میشود تا حذف کامل مراحل سنتی توسعه دارو.
همکاری با غولهای داروسازی برای درمان سرطان و بیماریهای خودایمنی
ایزومورفیک لبز علاوه بر توسعه فناوریهای اختصاصی، با شرکتهای بزرگ داروسازی نیز همکاری دارد. در گزارش منتشرشده، همکاریهای راهبردی این استارتاپ با ایلای لیلی و نووارتیس مطرح شده است؛ دو شرکتی که در صنعت داروسازی بینالمللی فعالیت گستردهای دارند.
تمرکز این همکاریها بر حوزههایی از جمله سرطان و بیماریهای خودایمنی عنوان شده است. این بیماریها از نظر زیستشناختی پیچیدهاند و طراحی درمانهای مؤثر برای آنها به شناخت دقیق سازوکارهای مولکولی نیاز دارد. ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند در شناسایی اهداف درمانی و طراحی مولکولهای جدید به پژوهشگران کمک کنند، هرچند میزان موفقیت هر برنامه باید بر اساس نتایج علمی و مراحل توسعه آن سنجیده شود.
همکاری با شرکتهای داروسازی باسابقه میتواند به یک استارتاپ پژوهشی امکان دهد دانش محاسباتی خود را با تجربه صنعتی، تواناییهای آزمایشگاهی و تخصص در توسعه بالینی ترکیب کند. از سوی دیگر، چنین همکاریهایی به شرکتهای داروسازی اجازه میدهد از فناوریهای نوظهور استفاده کنند، بدون آنکه تمام زیرساختهای هوش مصنوعی موردنیاز را از ابتدا توسعه دهند.
با این حال، وجود قراردادهای همکاری به معنای آماده بودن دارو یا اثبات موفقیت درمانی نیست. تا زمانی که نتایج پژوهشها و مراحل بالینی منتشر نشوند، نمیتوان درباره اثربخشی داروهای احتمالی یا زمان عرضه آنها به بازار نتیجه قطعی گرفت.
رقابت در بازار کشف دارو با هوش مصنوعی
ایزومورفیک لبز تنها شرکتی نیست که به دنبال استفاده از هوش مصنوعی در علوم زیستی است. شرکتهای فناوری و مجموعههای فعال در حوزه زیستفناوری نیز در حال توسعه مدلها و ابزارهایی هستند که میتوانند به پژوهشهای پزشکی کمک کنند. در گزارش اولیه، فعالیتهای پژوهشی OpenAI در علوم زیستی نیز بهعنوان بخشی از فضای رقابتی این حوزه مطرح شده است.
این رقابت نشان میدهد که کاربرد هوش مصنوعی به حوزههایی مانند جستوجو، تولید محتوا یا دستیارهای دیجیتال محدود نمانده و شرکتهای فناوری به دنبال ورود عمیقتر به پژوهشهای علمی هستند. با این حال، رقابت در کشف دارو معیارهای متفاوتی با بازار نرمافزار دارد. عملکرد یک مدل باید در آزمایشهای واقعی سنجیده شود و نتایج آن در نهایت به بهبود قابلاندازهگیری در طراحی یا توسعه درمان منجر شود.
تا زمان انتشار گزارش مورد بحث، هنوز هیچیک از بازیگران یادشده بر اساس اطلاعات ارائهشده، داروی نهایی حاصل از این رویکردها را به بازار عرضه نکردهاند. این نکته نشان میدهد که صنعت همچنان در مرحلهای قرار دارد که ظرفیتهای علمی و تجاری هوش مصنوعی باید در عمل ارزیابی شوند.
سیاست آلفابت برای جذب سرمایه خارجی
آلفابت با فراهم کردن امکان مشارکت سرمایهگذاران خارجی در برخی زیرمجموعههای خود، به دنبال ایجاد فرصتهای تازه برای تأمین مالی و رشد این کسبوکارها است. این سیاست میتواند به شرکتهای فعال در حوزههای سرمایهبر اجازه دهد منابع مالی بیشتری جذب کنند و در عین حال، بخشی از ظرفیت توسعه خود را به سرمایهگذاریهای جدید اختصاص دهند.
در گزارش مربوط به ایزومورفیک لبز، شرکت ویمو نیز بهعنوان نمونهای از زیرمجموعههای آلفابت مطرح شده که ارزشگذاری آن به حدود ۱۲۶ میلیارد دلار رسیده است. چنین نمونههایی نشان میدهند که کسبوکارهای تخصصی این هلدینگ، بسته به حوزه فعالیت و چشمانداز رشد، ممکن است توجه سرمایهگذاران را به شکل مستقل جلب کنند.
برای ایزومورفیک لبز، جذب سرمایه خارجی میتواند علاوه بر تأمین منابع پژوهشی، به ارزیابی مستقلتر ارزش تجاری فناوریهای آن کمک کند. البته نتیجه مذاکرات فعلی و شرایط احتمالی سرمایهگذاری هنوز مشخص نیست و نمیتوان ارزش نهایی شرکت را قطعی دانست.
جمعبندی؛ آیا ایزومورفیک لبز به ارزش ۵۰ میلیارد دلار میرسد؟
مذاکرات تأمین مالی ایزومورفیک لبز نشاندهنده توجه سرمایهگذاران به ظرفیت هوش مصنوعی در کشف و طراحی دارو است. ارزشگذاری دستکم ۴۰ میلیارد دلاری و احتمال رسیدن آن به ۵۰ میلیارد دلار، انتظارات بالایی را از فناوریهای این شرکت منعکس میکند؛ شرکتی که بر پایه دستاوردهای پژوهشی حوزه پروتئین و هوش مصنوعی شکل گرفته و با شرکتهای بزرگ داروسازی همکاری دارد.
با این حال، هنوز نمیتوان ارزش نهایی شرکت یا میزان موفقیت تجاری آن را قطعی دانست. نتیجه مذاکرات سرمایهگذاری، پیشرفت برنامههای پژوهشی و دستیابی به شواهد معتبر درباره اثربخشی فناوریها، نقش مهمی در آینده این مجموعه خواهند داشت. همچنین، تبدیل ایدههای محاسباتی به داروهای قابل استفاده همچنان مستلزم آزمایشهای علمی و تأییدیههای لازم است.
اگر ایزومورفیک لبز بتواند تواناییهای هوش مصنوعی را به پیشرفت واقعی در کشف و توسعه درمانها تبدیل کند، این شرکت میتواند به یکی از بازیگران مهم پیوند فناوری و پزشکی تبدیل شود. برای دنبال کردن تازهترین اخبار فناوری، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، به ایران نت مراجعه کنید.
“`