به گزارش ایران نت، شرکت ایتالیایی Fastweb با همکاری استارلینک موفق شده است یک تماس ویدیویی ماهوارهای با گوشی معمولی را در منطقه کوهستانی ایتالیا برقرار کند. این آزمایش که در کوههای آپنین اومبریا انجام شده، یکی از نمونههای مهم فناوری Direct to Cell محسوب میشود؛ فناوریای که هدف آن برقراری ارتباط مستقیم میان ماهواره و گوشیهای هوشمند بدون نیاز به دیش یا تجهیزات ماهوارهای اختصاصی است.
تماس آزمایشی از نظر کاربری تفاوت زیادی با یک تماس ویدیویی معمولی نداشت، اما مسیر انتقال اطلاعات کاملاً متفاوت بود. بهجای عبور داده از دکلهای مخابراتی زمینی، ارتباط از طریق ماهوارههای استارلینک در ارتفاع حدود ۳۶۰ کیلومتری زمین برقرار شد. این دستاورد میتواند برای مناطقی که پوشش شبکههای موبایل در آنها ضعیف یا کاملاً وجود ندارد، اهمیت زیادی داشته باشد.
تماس ماهوارهای Starlink با یک گوشی عادی چگونه انجام شد؟
در ارتباطات موبایلی سنتی، گوشی هوشمند برای برقراری تماس، ارسال پیام یا دسترسی به اینترنت باید به یک دکل مخابراتی نزدیک متصل شود. این معماری در شهرها و مناطق پرتراکم عملکرد مناسبی دارد، اما در کوهستان، مناطق روستایی، بیابانها و نقاط دورافتاده ممکن است دکل کافی وجود نداشته باشد.
فناوری Starlink Direct to Cell برای حل همین مشکل طراحی شده است. ماهوارههایی که به تجهیزات ارتباطی ویژه مجهز شدهاند، میتوانند تا حدی نقش دکل مخابراتی را از مدار زمین ایفا کنند. در نتیجه، گوشی سازگار میتواند بدون استفاده از آنتن ماهوارهای بزرگ یا تجهیزات نصبشده روی زمین، با شبکه ماهوارهای ارتباط برقرار کند.
در آزمایش Fastweb و استارلینک، گوشی در منطقهای کوهستانی مورد استفاده قرار گرفت؛ جایی که ایجاد پوشش زمینی پایدار میتواند دشوار باشد. سیگنال از گوشی به ماهواره و سپس از شبکه ماهوارهای به زیرساخت ارتباطی منتقل شد تا تماس ویدیویی برقرار شود.
چرا این آزمایش در کوهستان ایتالیا اهمیت دارد؟
کوهستان یکی از دشوارترین محیطها برای توسعه شبکههای مخابراتی است. ساخت دکل در ارتفاعات یا مناطق کمجمعیت هزینهبر است و گاهی شرایط جغرافیایی، دسترسی به برق و زیرساخت ارتباطی را نیز دشوار میکند.
در چنین مناطقی، استفاده از ماهواره میتواند یک مسیر جایگزین برای ایجاد پوشش ارتباطی باشد. ماهوارههای استارلینک میتوانند بخش وسیعی از زمین را پوشش دهند و برخلاف دکلهای زمینی، برای ارائه سرویس به هر نقطه نیازمند ساخت یک سازه مخابراتی جدید نیستند.
به همین دلیل، آزمایش انجامشده در آپنین اومبریا فقط یک نمایش فنی نیست؛ بلکه نمونهای از سناریویی است که فناوری Direct to Cell برای آن توسعه داده میشود: متصل نگه داشتن کاربران در مناطقی که شبکه زمینی در دسترس نیست.
Direct to Cell به دیش ماهوارهای نیاز ندارد
یکی از تفاوتهای مهم این فناوری با اینترنت ماهوارهای سنتی است. کاربران سرویسهایی مانند اینترنت ماهوارهای خانگی معمولاً به یک ترمینال یا آنتن اختصاصی نیاز دارند که بتواند با ماهواره ارتباط برقرار کند.
اما در معماری Direct to Cell، هدف این است که ارتباط مستقیماً با گوشی یا دستگاه سازگار انجام شود. بنابراین کاربر نیازی ندارد یک دیش را همراه خود حمل کند یا روی خودرو، خانه یا محل کار آنتن مخصوص نصب کند.
این ویژگی میتواند استفاده از ارتباط ماهوارهای را بسیار سادهتر کند. برای مثال، فردی که در یک مسیر کوهستانی قرار دارد، در صورت وجود پشتیبانی شبکه و شرایط مناسب، میتواند با همان گوشی همیشگی خود به سرویس ماهوارهای متصل شود.
استارلینک در ارتفاع حدود ۳۶۰ کیلومتری زمین چه نقشی دارد؟
ماهوارههای استارلینک در مدار پایین زمین قرار دارند و فاصله آنها از سطح زمین بسیار کمتر از ماهوارههای مخابراتی سنتی در مدار زمینآهنگ است. در آزمایش اخیر نیز ارتباط از طریق ماهوارههای استارلینک در ارتفاع تقریبی ۳۶۰ کیلومتری برقرار شد.
نزدیک بودن ماهواره به زمین میتواند به کاهش تأخیر ارتباطی در مقایسه با برخی معماریهای ماهوارهای دورتر کمک کند. بااینحال، ماهوارههای مدار پایین دائماً نسبت به یک نقطه روی زمین در حال حرکت هستند و شبکه باید جابهجایی ارتباط میان ماهوارهها را مدیریت کند.
در نتیجه، پشت تجربه ساده کاربر در برقراری یک تماس، مجموعهای پیچیده از ماهوارهها، تجهیزات ارتباطی و زیرساخت زمینی فعالیت میکند.
Starlink Mobile در ایتالیا هنوز سرویس تجاری کامل نیست
با وجود موفقیت آزمایش، نباید تصور کرد که تماس ماهوارهای استارلینک با هر گوشی معمولی در ایتالیا از همین حالا بهصورت عمومی و بدون محدودیت در دسترس است. سرویس مورد آزمایش Fastweb هنوز در مرحله آزمایشی قرار دارد و شرکت در حال بررسی عملکرد آن است.
در شرایط فعلی برخی قابلیتهای ارتباطی از جمله ارسال و دریافت پیامک و استفاده از تعدادی اپلیکیشن در دسترس قرار گرفتهاند. فستوب همچنین فهرستی از برنامههای سازگار را ارائه کرده که شامل سرویسهایی مانند WhatsApp، Google Maps، Messenger و X میشود.
قابلیتهای صوتی و تصویری نیز برای اپلیکیشنهای سازگار در نظر گرفته شدهاند؛ همانطور که آزمایش اخیر تماس ویدیویی نمونهای از این قابلیتها را به نمایش گذاشت.
آیا تماس تلفنی عادی هم با Starlink امکانپذیر است؟
در حال حاضر باید میان تماس ویدیویی آزمایشی و تماس تلفنی عادی تفاوت قائل شد. بر اساس وضعیت فعلی سرویس Fastweb، تماس تلفنی عادی از طریق شبکه موبایل ماهوارهای هنوز پشتیبانی نمیشود.
این موضوع نشان میدهد Direct to Cell هنوز در حال توسعه است و همه قابلیتهای یک شبکه موبایل سنتی را ارائه نمیدهد. اینکه یک گوشی بتواند برای برخی پیامها و دادهها به ماهواره متصل شود، لزوماً به این معنا نیست که تمام سرویسهای صوتی، تصویری و اضطراری شبکه موبایل نیز در همان لحظه در دسترس هستند.
تماس اضطراری ماهوارهای هم فعلاً ارائه نمیشود
یکی دیگر از محدودیتهای فعلی، نبود پشتیبانی از تماسهای اضطراری در سرویس آزمایشی Fastweb است. این قابلیت میتواند برای مناطق کوهستانی و نقاط دورافتاده اهمیت ویژهای داشته باشد، زیرا یکی از کاربردهای مهم ارتباط ماهوارهای، امکان تماس در شرایطی است که شبکههای زمینی از دسترس خارج شدهاند.
بااینحال، ارائه خدمات اضطراری نیازمند الزامات فنی، حقوقی و عملیاتی متفاوتی است. بنابراین نبود این قابلیت در مرحله فعلی به معنای شکست فناوری نیست، بلکه نشان میدهد سرویس هنوز در مسیر توسعه و تجاریسازی قرار دارد.
گوشی برای اتصال ماهوارهای باید دید مناسبی به آسمان داشته باشد
ارتباط مستقیم با ماهواره به شرایط محیطی نیز وابسته است. برای استفاده از سرویس، گوشی باید در فضای باز قرار داشته باشد و دید مناسبی به آسمان داشته باشد. ساختمانهای بلند، موانع طبیعی، صخرهها یا پوششهای سنگین میتوانند بر کیفیت ارتباط تأثیر بگذارند.
این محدودیت اهمیت زیادی دارد، زیرا کاربران ممکن است تصور کنند اتصال ماهوارهای در هر محیطی و بدون توجه به موقعیت جغرافیایی برقرار خواهد شد. در عمل، ارتباط با ماهواره به شرایطی نیاز دارد که مسیر ارتباطی میان دستگاه و آسمان تا حد کافی مناسب باشد.
هدف Fastweb از همکاری با Starlink چیست؟
آزمایش اخیر بخشی از همکاری Fastweb و استارلینک برای توسعه سرویس Starlink Mobile در ایتالیا است. هدف اصلی این پروژه، گسترش پوشش ارتباطی به مناطقی است که شبکههای زمینی به آنها دسترسی کافی ندارند.
این مناطق میتوانند شامل روستاهای دورافتاده، مسیرهای کوهستانی و نقاطی باشند که ساخت و نگهداری دکلهای مخابراتی در آنها از نظر اقتصادی یا جغرافیایی دشوار است.
اگر چنین شبکهای در آینده بهصورت گسترده تجاری شود، اپراتورها میتوانند بهجای تلاش برای پوشش تکتک نقاط با زیرساخت زمینی، بخشی از مناطق کمتراکم را از طریق ارتباط ماهوارهای پوشش دهند.
Direct to Cell چه تفاوتی با اینترنت ماهوارهای معمولی دارد؟
این دو فناوری اگرچه هر دو از ماهواره استفاده میکنند، اما برای یک هدف طراحی نشدهاند. اینترنت ماهوارهای سنتی معمولاً برای ارائه اتصال پرسرعت به یک مکان ثابت یا متحرک از طریق ترمینال اختصاصی استفاده میشود.
در مقابل، Direct to Cell تلاش میکند شبکه ماهوارهای را مستقیماً به دستگاههای مصرفکننده، مانند گوشیهای هوشمند، متصل کند. بنابراین تمرکز آن بیشتر بر ایجاد پوشش ارتباطی مکمل برای شبکههای موبایل است.
این رویکرد میتواند بهجای جایگزین کردن کامل شبکههای 4G و 5G، نقش یک لایه پشتیبان را ایفا کند؛ یعنی زمانی که کاربر از پوشش زمینی خارج میشود، شبکه ماهوارهای وارد عمل شود.
آیا Starlink میتواند مناطق بدون آنتن را متصل کند؟
چشمانداز اصلی Direct to Cell دقیقاً همین است. در آینده، اگر زیرساخت و پوشش سرویس توسعه پیدا کند، کاربر ممکن است هنگام خروج از محدوده پوشش زمینی بدون نیاز به تعویض گوشی یا اتصال به تجهیزات جدید، همچنان امکان برقراری ارتباط داشته باشد.
برای افرادی که زیاد به مناطق دورافتاده سفر میکنند، این فناوری میتواند اهمیت ویژهای داشته باشد. کوهنوردان، مسافران جادههای کمتردد، کارکنان مناطق دورافتاده و ساکنان روستاهای کمجمعیت از جمله گروههایی هستند که میتوانند از پوشش مکمل ماهوارهای بهره ببرند.
البته میزان کاربرد واقعی این فناوری به عواملی مانند سازگاری گوشی، قرارداد اپراتور، پوشش ماهوارهای، شرایط محیطی و قابلیتهای فعالشده در هر کشور بستگی خواهد داشت.
یک آزمایش مهم برای آینده ارتباطات موبایلی
آزمایش Fastweb و استارلینک در ایتالیا را میتوان گام مهمی در مسیر تبدیل ارتباط مستقیم ماهوارهای به بخشی از شبکههای موبایل دانست. برقراری تماس ویدیویی با یک گوشی معمولی نشان میدهد مرز میان شبکههای زمینی و ماهوارهای در حال کمرنگ شدن است.
بااینحال، فناوری هنوز با شبکههای موبایل سنتی فاصله دارد و محدودیتهایی مانند نیاز به دید مناسب به آسمان، پشتیبانی محدود از سرویسهای ارتباطی و آزمایشی بودن سرویس باید در نظر گرفته شود.
اگر توسعه Direct to Cell با موفقیت ادامه پیدا کند، ممکن است در آینده «نداشتن آنتن» دیگر به معنای قطع کامل ارتباط نباشد. در چنین سناریویی، گوشی میتواند در صورت خروج از پوشش 4G یا 5G زمینی، بهجای جستوجوی یک دکل نزدیک، به ماهوارههای مدار پایین متصل شود؛ تحولی که میتواند تعریف پوشش موبایلی را تغییر دهد.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار استارلینک، اینترنت ماهوارهای و فناوریهای ارتباطی، به ایران نت مراجعه کنید.
“`
