به گزارش ایران نت، مرورگر بریو (Brave) با یک چالش حقوقی جدی روبهرو شده است؛ نیویورک تایمز و گروهی از ناشران آمریکایی علیه شرکت سازنده این مرورگر شکایت کردهاند و مدعی هستند بریو بدون دریافت مجوز، محتوای دارای حق نشر وبسایتها را جمعآوری کرده و در اختیار شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی قرار داده است. بخش دیگری از این پرونده نیز به قابلیت عبور از دیوارهای پرداخت (Paywall) مربوط میشود؛ قابلیتی که به گفته شاکیان میتواند دسترسی کاربران به محتوای اشتراکی ناشران را بدون پرداخت هزینه امکانپذیر کند.
این شکایت در شرایطی مطرح شده که رقابت شرکتهای هوش مصنوعی برای دسترسی به دادههای تازه و گسترده شدت گرفته است. محتوای وبسایتهای خبری، روزنامهها و منابع تخصصی یکی از ورودیهای مهم برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی و ارائه پاسخ به پرسشهای کاربران محسوب میشود. بااینحال، اختلاف اصلی در پرونده بریو بر سر این موضوع است که شرکتها تا چه اندازه اجازه دارند محتوای ناشران را جمعآوری، بازنشر یا به مشتریان تجاری عرضه کنند.
اتهام جمعآوری و فروش محتوای ناشران به شرکتهای هوش مصنوعی
یکی از محورهای اصلی شکایت، نحوه فعالیت Brave Software و استفاده تجاری این شرکت از اطلاعات جمعآوریشده در وب است. گروهی از ناشران که روزنامههایی مانند New York Daily News، Chicago Tribune و Orlando Sentinel را اداره میکنند، مدعی هستند بریو با خزش وبسایتها و ایجاد یک فهرست گسترده از محتوای آنلاین، مطالب دارای حق نشر را بدون اجازه صاحبان آنها جمعآوری کرده است.
طبق ادعای مطرحشده در دادخواست، شرکت بریو امکان دسترسی تجاری به محتوای موجود در Brave Index را فراهم کرده است. این فهرست شامل اطلاعات جمعآوریشده از وبسایتهای مختلف است و مشتریان تجاری میتوانند با پرداخت هزینه از آن استفاده کنند. شاکیان میگویند برخی شرکتها از این دادهها برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی، پاسخگویی به پرسشهای کاربران یا ترکیبی از این دو کاربرد بهره میبرند.
اهمیت این بخش از پرونده در آن است که موضوع صرفاً به نمایش محتوای یک وبسایت در نتایج جستوجو محدود نمیشود. ناشران معتقدند بریو محتوای آنها را به محصولی تجاری تبدیل کرده و دسترسی به این اطلاعات را در اختیار شرکتهایی قرار داده است که برای توسعه خدمات هوش مصنوعی به دادههای گسترده نیاز دارند.
چه شرکتهایی در فهرست دریافتکنندگان ادعایی قرار دارند؟
در متن شکایت، نام چند شرکت شناختهشده حوزه فناوری و هوش مصنوعی بهعنوان دریافتکنندگان ادعایی محتوای جمعآوریشده مطرح شده است. از جمله این شرکتها میتوان به Anthropic، Perplexity، Mistral، xAI و Cohere اشاره کرد. شاکیان مدعی هستند این مجموعهها از دادههای موجود در فهرست بریو برای اهدافی مانند آموزش مدلها یا ارائه پاسخ به درخواست کاربران استفاده کردهاند.
البته مطرحشدن نام این شرکتها در دادخواست بهمعنای اثبات تخلف آنها نیست. در این مرحله، ادعاهای مطرحشده بخشی از مواضع حقوقی شاکیان هستند و برای مشخصشدن مسئولیت هر یک از طرفهای مرتبط، به بررسی اسناد و روند رسیدگی قضایی نیاز است.
این پرونده میتواند بحث گستردهتری درباره زنجیره تأمین داده در صنعت هوش مصنوعی ایجاد کند. بسیاری از مدلهای مولد برای عملکرد بهتر به اطلاعات متنوع و بهروز نیاز دارند، اما دسترسی به محتوای آنلاین لزوماً بهمعنای داشتن حق استفاده تجاری از آن نیست. ناشران میخواهند مشخص شود شرکتهای فناوری برای جمعآوری و استفاده از مطالب آنها باید مجوز دریافت کنند یا سازوکارهای دیگری برای جبران حقوق صاحبان محتوا در نظر گرفته شود.
قابلیت Paywall Blocker بریو زیر ذرهبین قرار گرفت
بخش دوم شکایت به قابلیت Paywall Blocker مرورگر بریو مربوط میشود. دیوار پرداخت یا Paywall سازوکاری است که ناشران از طریق آن دسترسی به بخشی از مطالب خود را به پرداخت هزینه یا خرید اشتراک محدود میکنند. این روش یکی از منابع درآمدی رسانههای دیجیتال به شمار میرود و به آنها کمک میکند هزینه تولید محتوا، حقوق خبرنگاران و فعالیت تحریریه را تأمین کنند.
بریو در معرفی قابلیت مورد بحث، از امکان دسترسی به محتوای صدها ناشر برتر سخن گفته است. بااینحال، ناشران شاکی معتقدند چنین قابلیتی میتواند سازوکارهای اشتراک و محدودیتهای دسترسی آنها را دور بزند و محتوایی را در اختیار کاربران قرار دهد که برای مشاهده آن باید هزینه پرداخت شود.
از نگاه شاکیان، مسئله فقط فراهمکردن یک ابزار فنی برای خواندن صفحات وب نیست؛ بلکه این قابلیت ممکن است حقوق اقتصادی ناشران را تحت تأثیر قرار دهد. اگر کاربران بتوانند بدون خرید اشتراک به مطالب پولی دسترسی پیدا کنند، انگیزه پرداخت برای استفاده از خدمات رسانهای کاهش مییابد و مدل درآمدی مبتنی بر اشتراک با مشکل روبهرو میشود.
ادعای جلوگیری از مسدودسازی دسترسی بریو
در بخش دیگری از دادخواست، ناشران ادعا کردهاند که بریو برای ادامه دسترسی به وبسایتها، اقدامهایی انجام داده است که میتواند توانایی صاحبان وبسایتها برای محدودکردن خزشگرهای این شرکت را کاهش دهد. به بیان دیگر، شاکیان معتقدند بریو نهتنها بدون مجوز به جمعآوری محتوا پرداخته، بلکه در برابر تلاش ناشران برای جلوگیری از این دسترسی نیز اقداماتی انجام داده است.
این ادعا از نظر فنی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا وبسایتها معمولاً از ابزارها و سیاستهای مختلفی برای مدیریت دسترسی رباتها و خزشگرها استفاده میکنند. برخی از این سازوکارها برای جلوگیری از بارگذاری بیش از حد سرورها طراحی شدهاند و برخی دیگر با هدف حفاظت از محتوای اختصاصی و محدودکردن استفاده غیرمجاز از اطلاعات به کار میروند.
اگر ادعاهای مطرحشده در دادگاه اثبات شوند، ممکن است بحث مسئولیت شرکتهای ارائهدهنده مرورگر و موتور جستوجو در قبال سیاستهای دسترسی وبسایتها جدیتر شود. بااینحال، تا زمان روشنشدن جزئیات فنی و حقوقی پرونده، نمیتوان ادعاهای شاکیان را بهعنوان نتیجه قطعی رسیدگی در نظر گرفت.
موضع نیویورک تایمز درباره استفاده از هوش مصنوعی
گراهام جیمز، سخنگوی نیویورک تایمز، اعلام کرده است که این رسانه با توسعه و استفاده اخلاقی و مسئولانه از هوش مصنوعی مخالفتی ندارد. بااینحال، از دیدگاه این رسانه، توسعه فناوری نباید به نادیدهگرفتن قوانین تثبیتشده حق نشر و حقوق مالکیت فکری منجر شود.
جیمز تأکید کرده است که بریو به درخواستهای مکرر نیویورک تایمز برای متوقفکردن رفتارهای مورد اعتراض این رسانه توجه نکرده است. به گفته او، هدف از طرح شکایت، پاسخگوکردن شرکت بریو بابت استفاده از محتوای نیویورک تایمز برای تقویت محصولات خود و فراهمکردن دسترسی برخی از شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی به این مطالب است.
این موضع نشان میدهد که اختلاف نیویورک تایمز با بریو لزوماً به معنای مخالفت با فناوری هوش مصنوعی نیست. مسئله اصلی از نگاه ناشر، شیوه جمعآوری داده، دریافت یا عدم دریافت مجوز و چگونگی جبران حقوق صاحبان محتوا است. به همین دلیل، پرونده میتواند به یکی از نمونههای مهم اختلاف میان صنعت رسانه و شرکتهای فعال در هوش مصنوعی تبدیل شود.
واکنش پرپلکسیتی به شکایت ناشران
در میان شرکتهایی که نام آنها در دادخواست آمده، پرپلکسیتی به این اتهامات واکنش نشان داده است. جسی دوایر، مدیر ارشد ارتباطات این شرکت، ادعاهای مطرحشده را رد کرده و با لحنی انتقادی به موضع نیویورک تایمز پاسخ داده است.
او با اشاره به هزینههای حقوقی این رسانه، گفته است نیویورک تایمز بیش از اندازه برای وکلای خود هزینه میکند و به خبرنگارانش کمتر از میزان لازم دستمزد میدهد. دوایر همچنین مدعی شده است خبرنگاران این رسانه میتوانستند اطلاعات نادرست موجود در پرونده را بهسادگی تشخیص دهند.
در مقابل، شرکتهای Anthropic، Mistral، xAI و Cohere تا زمان انتشار گزارش، به درخواست اظهارنظر درباره موضوع پاسخ نداده بودند. بنابراین، واکنش رسمی پرپلکسیتی را نباید بهعنوان موضع مشترک همه شرکتهایی در نظر گرفت که نام آنها در شکایت ذکر شده است.
پرونده بریو چه تأثیری بر آینده هوش مصنوعی خواهد داشت؟
پرونده نیویورک تایمز علیه بریو در زمانی مطرح شده که مسئله مالکیت داده و حق نشر به یکی از مهمترین چالشهای حقوقی صنعت هوش مصنوعی تبدیل شده است. شرکتهای فناوری برای آموزش مدلهای خود به حجم زیادی از اطلاعات نیاز دارند و بخش قابلتوجهی از این اطلاعات در وبسایتهای عمومی و خصوصی منتشر میشود. در مقابل، ناشران و تولیدکنندگان محتوا معتقدند انتشار یک مطلب در اینترنت بهمعنای واگذاری حق استفاده نامحدود از آن نیست.
نتیجه این پرونده میتواند بر نحوه فعالیت خزشگرهای وب، موتورهای جستوجو و سرویسهای هوش مصنوعی تأثیر بگذارد. اگر دادگاه ادعاهای ناشران را بپذیرد، شرکتهای فناوری ممکن است برای جمعآوری و عرضه محتوای رسانهای به سازوکارهای شفافتری برای دریافت مجوز و پرداخت حق استفاده نیاز داشته باشند. از سوی دیگر، اگر استدلالهای بریو پذیرفته شود، ممکن است برداشت متفاوتی از حدود مجاز جمعآوری و استفاده از اطلاعات آنلاین شکل بگیرد.
در نهایت، باید توجه داشت که طرح شکایت بهتنهایی به معنای اثبات سرقت محتوا یا نقض قطعی قانون نیست. نتیجه نهایی به بررسی مدارک، استدلالهای طرفین و تصمیم مراجع قضایی بستگی دارد. آنچه در حال حاضر روشن است، افزایش اختلاف میان ناشران سنتی و شرکتهای فناوری بر سر ارزش اقتصادی محتوای آنلاین و حق استفاده از آن در محصولات هوش مصنوعی است؛ اختلافی که احتمالاً با گسترش ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
برای دنبال کردن اخبار بیشتر درباره هوش مصنوعی، مرورگرها و تحولات دنیای فناوری، به ایران نت مراجعه کنید.
“`