وبسایت Internet Archive با بایگانی بیش از یک تریلیون صفحه وب به دستاوردی تاریخی در حفظ محتوای دیجیتال دست یافت. این سازمان غیرانتفاعی، پس از نزدیک به ۳۰ سال تلاش مستمر، توانسته یک سابقه دائمی از اینترنت و تکامل محتوای آنلاین ایجاد کند و به پژوهشگران، روزنامهنگاران و کاربران علاقهمند دسترسی به منابع نادر دیجیتال را فراهم کند.
چرا بایگانی اینترنتی اهمیت دارد؟
شبکه جهانی وب دارای مزایای بیشمار است، اما «ماندگاری» محتوا در آن هرگز تضمینشده نیست. محتوای دیجیتال بهطور طبیعی گذراست و تنها تا زمانی دوام دارد که کسی تصمیم به حفظ آن بگیرد. برای مثال، در سال ۲۰۱۹ پلتفرم MySpace به دلیل خطای سرور، میلیونها آهنگ کاربران بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۵ را از دست داد.
Internet Archive با استفاده از خزندههای وب و آپلود داوطلبانه کاربران، اقدام به ذخیره دائمی محتوای وب میکند تا چنین اتفاقاتی دیگر تکرار نشوند.
تاریخچه و حجم بایگانیها
از سال ۱۹۹۶، Internet Archive با هدف ایجاد سابقهای کامل از اینترنت، هر وبسایتی که در دسترس عموم بود را ذخیره کرده است. داوطلبان نیز محتوای خود شامل کتابهای چاپی، موسیقیهای کمیاب و رسانههای دیجیتال دیگر را آپلود میکنند.
تا کنون این پلتفرم بیش از ۸۶۶ میلیارد صفحه وب، ۴۱ میلیون متن و میلیونها محتوای دیجیتال دیگر را بایگانی کرده است. روزانه حدود ۵۰۰ میلیون وبسایت جدید به آرشیو اضافه میشود که حجم کلی اطلاعات به بیش از ۱۰۰ هزار ترابایت رسیده است — معادل پرکردن ظرفیت کامل ۵۰ هزار دستگاه آیفون پیشرفته.
چالشها و اهمیت برای آینده
Internet Archive نقش حیاتی در حفاظت از تاریخ دیجیتال دارد و منابع آن برای پژوهشگران، روزنامهنگاران و کنجکاوان اهمیت فراوانی دارد. با این حال، این سازمان با فشارهایی از سوی دنیای در حال تغییر وب مواجه است؛ شرکتهای فناوری برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی بزرگ (LLM) به دنبال دیتاستهای آنلاین هستند که اغلب شرایط حقوقی پیچیدهای دارند.
حفظ محتوای دیجیتال و دسترسی عمومی به آن، بهویژه در دورهای که اینترنت به بخش جداییناپذیر زندگی ما تبدیل شده، اهمیت دوچندانی پیدا کرده است. این دستاورد نشان میدهد که حتی در دنیای پرشتاب فناوری، میتوان منابع ارزشمند را برای نسلهای آینده محفوظ نگه داشت.
چگونه از Internet Archive استفاده کنیم؟
کاربران میتوانند با مراجعه به وبسایت Internet Archive به مجموعه عظیم متون، موسیقی، فیلم و صفحات وب دسترسی داشته باشند. این پلتفرم امکان جستوجوی سریع در آرشیو، دانلود فایلهای عمومی و حتی استفاده در تحقیقات علمی را فراهم میکند. علاوه بر این، داوطلبان نیز میتوانند محتوای خود را برای حفاظت و بایگانی ارسال کنند.
به این ترتیب، Internet Archive نه تنها یک کتابخانه دیجیتال عظیم است، بلکه حافظ تاریخ اینترنت و یک منبع ارزشمند برای آموزش، پژوهش و حفظ فرهنگ دیجیتال محسوب میشود.
