اختلال گسترده در سرویسهای آنلاین ایکسباکس طی روزهای گذشته، میلیونها گیمر را در سراسر جهان با مشکل مواجه کرد و حتی اجرای برخی بازیهای دیسکی را نیز غیرممکن ساخت؛ موضوعی که بار دیگر وابستگی کنسولهای مدرن به سرویسهای آنلاین را زیر ذرهبین برد. به گزارش ایران نت، این قطعی حدود ۱۶ ساعت ادامه داشت و کاربران کنسولهای Xbox 360، Xbox One، Xbox Series X و Xbox Series S در ورود به حساب کاربری، اجرای بازیها و دسترسی به کتابخانه دیجیتالی خود با اختلال روبهرو شدند.
اگرچه بسیاری از کاربران تصور میکنند نسخههای فیزیکی بازیها به اینترنت وابسته نیستند، اما این حادثه نشان داد که معماری امنیتی و سیستم تأیید مجوز مایکروسافت باعث شده حتی برخی بازیهای دیسکی نیز برای اجرا به ارتباط با سرورهای این شرکت نیاز داشته باشند.
این اتفاق واکنش گسترده کاربران در شبکههای اجتماعی را به همراه داشت و بسیاری از گیمرها نسبت به وابستگی روزافزون بازیهای خریداریشده به سرویسهای آنلاین انتقاد کردند.
اختلال ۱۶ ساعته ایکسباکس چه بود؟
به گزارش ایران نت، اختلال از یکی از سرویسهای تأیید مجوز خارج از شبکه ایکسباکس آغاز شد و بهسرعت روی بخشهای مختلف اکوسیستم مایکروسافت تأثیر گذاشت.
در طول این قطعی، کاربران با مشکلات مختلفی از جمله ورود به حساب کاربری، مشاهده کتابخانه بازیها، اجرای بازیهای دیجیتالی و حتی برخی نسخههای فیزیکی مواجه شدند. مایکروسافت در نهایت حدود ساعت یک بامداد به وقت ایران اعلام کرد که مشکل برطرف شده و تمامی خدمات دوباره در دسترس قرار گرفتهاند.
چرا بازیهای دیسکی هم اجرا نمیشدند؟
یکی از پرسشهای مهم کاربران این بود که چرا حتی بازیهایی که روی دیسک خریداری شدهاند نیز در زمان اختلال اجرا نمیشدند.
دلیل این موضوع به نحوه طراحی بازیهای نسل جدید ایکسباکس بازمیگردد. برخلاف تصور بسیاری از کاربران، دیسک بازی در کنسولهای Xbox One و Xbox Series X تنها نقش یک رسانه ذخیرهسازی ساده را ندارد.
بسیاری از بازیهای جدید از بستههای رمزگذاریشده XVC استفاده میکنند و برای فعال شدن، نیازمند تأیید مجوز از طریق سرورهای مایکروسافت هستند. بنابراین اگر سرویس تأیید مجوز دچار اختلال شود، حتی نسخه فیزیکی بازی نیز ممکن است اجرا نشود.
سیستم تأیید مجوز چگونه کار میکند؟
مایکروسافت برای جلوگیری از کپی غیرمجاز و مدیریت مجوزهای دیجیتال، از سامانهای استفاده میکند که هنگام اجرای برخی بازیها اعتبار مجوز را بررسی میکند.
این فرآیند معمولاً در چند ثانیه انجام میشود و کاربران متوجه آن نمیشوند، اما در صورت از کار افتادن سرورهای مربوطه، کنسول نمیتواند مجوز لازم را دریافت کند و اجرای بازی با مشکل مواجه میشود.
کدام کنسولهای ایکسباکس تحت تأثیر قرار گرفتند؟
بر اساس گزارشها، این اختلال تنها به یک نسل از کنسولهای مایکروسافت محدود نبود و طیف گستردهای از کاربران را تحت تأثیر قرار داد.
- Xbox 360
- Xbox One
- Xbox Series X
- Xbox Series S
کاربران این دستگاهها در بخشهای مختلف از جمله ورود به حساب کاربری، اجرای بازیها و دسترسی به کتابخانه دیجیتالی با مشکلات متعددی روبهرو شدند.
مایکروسافت درباره علت اختلال چه گفت؟
اسکات ون ویلیت، مدیر فناوری ایکسباکس، اعلام کرد که سامانههای پایش خودکار شرکت در همان ساعات اولیه خرابی را شناسایی کردند و تیمهای فنی بلافاصله وضعیت اضطراری را اعلام کردند.
به گفته او، مهندسان با هدایت ترافیک شبکه به سامانههای سالم توانستند خدمات را دوباره در دسترس قرار دهند، اما بررسی علت اصلی این حادثه همچنان ادامه دارد.
وی همچنین تأکید کرد یکی از موضوعات مهمی که بررسی خواهد شد این است که چرا خرابی یک سرویس توانسته چنین تأثیر گستردهای بر کل اکوسیستم ایکسباکس بگذارد و چرا بازیابی کامل سیستم تا این اندازه زمان برده است.
چرا قطع یک سرویس این همه مشکل ایجاد کرد؟
اسناد فنی مایکروسافت نشان میدهد این شرکت دو نوع اختلال شبکه را از یکدیگر تفکیک میکند.
در حالت نخست، ارتباط اینترنت کاربر بهطور کامل قطع میشود. در این شرایط برخی قابلیتهای آفلاین همچنان قابل استفاده هستند.
اما در حالت دوم، اینترنت کاربر برقرار است، ولی یکی از سرویسهای آنلاین مایکروسافت پاسخ نمیدهد. در چنین شرایطی، کنسول همچنان تلاش میکند با سرورهای مربوطه ارتباط برقرار کند و در صورت شکست این فرآیند، ممکن است اجرای بازی یا دسترسی به مجوزها با مشکل مواجه شود.
راهحل موقت کاربران برای اجرای بازیها
در جریان این اختلال، بسیاری از کاربران راهکاری غیرمنتظره را امتحان کردند. آنها اتصال اینترنت کنسول را بهصورت دستی قطع کردند تا دستگاه وارد حالت آفلاین شود.
در برخی موارد، این روش باعث شد تعدادی از بازیهای تکنفره بدون نیاز به ارتباط با سرورهای مایکروسافت اجرا شوند. البته این راهکار برای همه بازیها مؤثر نبود و عملکرد آن به نوع مجوز و ساختار بازی بستگی داشت.
آیا وابستگی بازیهای فیزیکی به اینترنت بیشتر شده است؟
این حادثه بار دیگر بحث قدیمی وابستگی بازیهای فیزیکی به اینترنت را زنده کرد. اگرچه بسیاری از گیمرها نسخه دیسکی را بهعنوان راهی برای مالکیت واقعی بازی انتخاب میکنند، اما بسیاری از عناوین جدید همچنان برای نصب، دریافت بهروزرسانیها یا تأیید مجوز به اتصال اینترنت نیاز دارند.
به همین دلیل، داشتن نسخه فیزیکی همیشه به معنای امکان اجرای کامل بازی بدون اینترنت نیست؛ موضوعی که در نسل جدید کنسولها بیش از گذشته مشاهده میشود.
جمعبندی
اختلال ۱۶ ساعته سرویسهای ایکسباکس نشان داد که حتی بازیهای دیسکی نیز در بسیاری از موارد به زیرساختهای آنلاین وابسته هستند. از کار افتادن سامانه تأیید مجوز مایکروسافت باعث شد میلیونها کاربر نتوانند به بازیهای خود دسترسی داشته باشند و حتی برخی نسخههای فیزیکی نیز اجرا نشوند.
اگرچه مایکروسافت موفق به رفع مشکل شده است، اما این اتفاق بار دیگر اهمیت طراحی سیستمهای مقاومتر و کاهش وابستگی بازیهای آفلاین به سرویسهای آنلاین را یادآوری میکند؛ موضوعی که احتمالاً در آینده بیش از گذشته مورد توجه کاربران و توسعهدهندگان قرار خواهد گرفت.
