به گزارش ایران نت، گسترش دوربینهای نظارتی هوشمند در ایالات متحده با موج تازهای از مخالفت شهروندان و مقامهای محلی روبهرو شده است. دستکم ۱۰ دولت محلی و اداره پلیس از تابستان سال جاری قراردادهای خود با شرکت فلاک سیفتی (Flock Safety) را لغو کردهاند یا دامنه استفاده از سامانههای این شرکت را کاهش دادهاند. نگرانی درباره نظارت گسترده بر رفتوآمد مردم، نقض حریم خصوصی و احتمال سوءاستفاده از اطلاعات جمعآوریشده، از مهمترین دلایل این تصمیمها عنوان شده است.
این واکنشها نشان میدهد که توسعه فناوریهای نظارتی مبتنی بر هوش مصنوعی، برخلاف وعدههای مربوط به افزایش امنیت عمومی، با پرسشهای جدی درباره حقوق شهروندی و حدود اختیارات نهادهای انتظامی همراه شده است. دوربینهایی که برای شناسایی خودروها و کمک به تحقیقات پلیسی طراحی شدهاند، میتوانند اطلاعاتی درباره زمان و مکان رفتوآمد افراد ثبت کنند؛ موضوعی که منتقدان آن را نوعی نظارت دائمی بر زندگی روزمره میدانند.
فلاک سیفتی چیست و چه فناوریهایی ارائه میدهد؟
شرکت فلاک سیفتی (Flock Safety) در سال ۲۰۱۷ تأسیس شد و در زمینه تولید تجهیزات و نرمافزارهای نظارتی فعالیت میکند. محصولات این شرکت به نهادهای انتظامی، سازمانهای محلی و برخی مجموعههای دیگر فروخته میشوند و هدف اعلامشده آنها کمک به شناسایی فعالیتهای مشکوک، بررسی جرایم و افزایش امنیت عمومی است.
یکی از شناختهشدهترین محصولات فلاک، دوربینهای پلاکخوان خودکار است. این دوربینها میتوانند شماره پلاک خودروهای عبوری را ثبت کنند و اطلاعات مربوط به زمان و محل مشاهده هر خودرو را در سامانههای نرمافزاری ذخیره کنند. در صورت دسترسی مجاز، نیروهای پلیس میتوانند از این دادهها برای جستوجوی خودروهای مرتبط با پروندههای قضایی یا شناسایی وسایل نقلیه موردنظر استفاده کنند.
سبد محصولات فلاک فقط به دوربینهای پلاکخوان محدود نمیشود. پهپادهای نظارتی و حسگرهای صوتی تشخیص شلیک گلوله نیز در میان فناوریهایی قرار دارند که این شرکت به نهادهای انتظامی عرضه میکند. ترکیب چنین ابزارهایی میتواند توانایی سازمانهای محلی برای جمعآوری اطلاعات از محیط شهری را افزایش دهد؛ اما در عین حال، دامنه پرسشها درباره نحوه استفاده، نگهداری و دسترسی به دادهها را نیز گستردهتر میکند.
چرا شهرهای آمریکا قراردادهای نظارتی را لغو میکنند؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دستکم ۱۰ دولت محلی و اداره پلیس در آمریکا از تابستان امسال تصمیم گرفتهاند همکاری خود با فلاک را متوقف کنند یا محدودیتهای بیشتری برای استفاده از فناوریهای آن در نظر بگیرند. شهرهایی مانند مونرو در ایالت اوهایو، نیوبورگ در نیویورک، ریچموند در ویرجینیا و لنسینگ در میشیگان در میان مناطقی قرار دارند که قراردادهای خود را لغو کردهاند.
چندین شهر در ایالت ماساچوست نیز در واکنش به نگرانیهای عمومی، استفاده از سامانههای این شرکت را کنار گذاشتهاند. در لیگ سیتی ایالت تگزاس، شهروندان نیز علیه ادامه فعالیت دوربینهای فلاک رأی دادند. این تحولات نشان میدهد مخالفت با نظارت هوشمند فقط به تصمیم مقامهای دولتی محدود نیست و بخشی از جامعه محلی نیز خواهان بازنگری در استفاده از این ابزارهاست.
یکی از دلایل اصلی این مخالفتها، نگرانی از تبدیل شدن دوربینهای پلاکخوان به ابزاری برای ثبت گسترده رفتوآمد شهروندان است. حتی اگر هدف اولیه نصب دوربینها شناسایی خودروهای مرتبط با جرایم باشد، اطلاعات ثبتشده ممکن است تصویری از مسیرهای روزانه، محل کار، محل سکونت و برخی فعالیتهای افراد ایجاد کند.
نگرانی درباره سوءاستفاده مأموران از اطلاعات شهروندان
یکی از موضوعاتی که مخالفتها با سامانههای فلاک را تشدید کرده، گزارشهایی درباره استفاده شخصی برخی مأموران از ابزارهای نظارتی است. در نمونههایی که در میسوری و تگزاس مطرح شدهاند، مأموران از سامانههای نظارتی برای دنبال کردن همسران سابق خود استفاده کردهاند. چنین مواردی نشان میدهد دسترسی به اطلاعات حساس، حتی در سازمانهایی که با هدف اجرای قانون از این فناوریها استفاده میکنند، میتواند زمینه سوءاستفاده ایجاد کند.
منتقدان معتقدند صرف وجود مقررات داخلی برای استفاده از سامانههای نظارتی کافی نیست. اگر دسترسی مأموران به اطلاعات بهدرستی کنترل نشود یا سازوکار مؤثری برای ثبت و بررسی فعالیت کاربران وجود نداشته باشد، دادههایی که برای تحقیقات قانونی جمعآوری شدهاند ممکن است به اهداف شخصی یا غیرمجاز اختصاص پیدا کنند.
این نگرانیها اهمیت نظارت مستقل بر عملکرد نهادهای استفادهکننده از فناوریهای هوشمند را افزایش میدهد. شهروندان باید بدانند چه کسانی به اطلاعات دوربینها دسترسی دارند، جستوجوها با چه مجوزی انجام میشوند و در صورت استفاده غیرقانونی از دادهها، چه نهادی مسئول رسیدگی خواهد بود.
دسترسی نهادهای مهاجرتی به اطلاعات رفتوآمد خودروها
یکی دیگر از محورهای اصلی اعتراضها به سامانههای نظارتی فلاک، نگرانی درباره دسترسی نهادهای فدرال به دادههای ثبتشده توسط دوربینهاست. اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) یکی از نهادهایی است که دسترسی آن به اطلاعات مربوط به تردد خودروها، بحثهای گستردهای درباره حریم خصوصی و حقوق مهاجران ایجاد کرده است.
اطلاعات پلاکخوانها فقط شماره یک خودرو را ثبت نمیکنند؛ بلکه میتوانند زمان و مکان مشاهده آن را نیز مشخص کنند. در نتیجه، دسترسی گسترده به چنین دادههایی ممکن است امکان بررسی مسیرهای رفتوآمد خودروها را فراهم کند. منتقدان نگراناند که این قابلیت برای شناسایی و ردیابی افراد، بدون اطلاع آنها یا بدون وجود مجوز قانونی کافی، مورد استفاده قرار گیرد.
شهر ایتاکا در ایالت نیویورک بهدلیل نگرانی درباره ردیابی مهاجران بدون مجوز، همکاری با فلاک را پایان داد. این تصمیم نشان میدهد اختلاف بر سر دوربینهای هوشمند فقط به موضوع امنیت عمومی مربوط نیست و میتواند با بحثهای حساستری مانند حقوق مهاجران، حدود اختیارات دولت فدرال و نحوه تبادل اطلاعات میان نهادهای مختلف ارتباط پیدا کند.
چرا دوربین خیابانی از جمعآوری اطلاعات آنلاین ملموستر است؟
تاتیانا رایس، مدیر ارشد قانونگذاری در انجمن آینده حریم خصوصی، به تفاوت میان نظارت فیزیکی در خیابان و جمعآوری اطلاعات شخصی در فضای آنلاین اشاره کرده است. به گفته او، دوربینی که در انتهای خیابان محل زندگی افراد نصب شده، برخلاف اشتراکگذاری یا فروش روزمره دادههای شخصی در اینترنت، کاملاً قابل مشاهده و ملموس است.
این تفاوت در تجربه شهروندان اهمیت زیادی دارد. بسیاری از کاربران ممکن است از میزان جمعآوری اطلاعات در وبسایتها، شبکههای اجتماعی و برنامههای تلفن همراه اطلاع دقیقی نداشته باشند؛ اما دوربین نصبشده در خیابان بهروشنی نشان میدهد که یک سامانه در حال ثبت اطلاعات محیط اطراف است.
از سوی دیگر، دادههای مربوط به رفتوآمد خودروها میتوانند در طول زمان ارزش بیشتری پیدا کنند. ثبت یک پلاک در یک نقطه مشخص بهتنهایی ممکن است اطلاعات محدودی ارائه دهد؛ اما کنار هم قرار گرفتن دادههای متعدد از مکانها و زمانهای مختلف میتواند الگوهای حرکتی افراد را آشکار کند. همین قابلیت، نگرانی درباره نظارت مستمر و امکان استفاده فراتر از هدف اولیه را افزایش داده است.
دفاع فلاک سیفتی از فناوریهای نظارتی
شرکت فلاک سیفتی و نمایندگان آن از فناوریهای خود دفاع میکنند و معتقدند دوربینهای پلاکخوان نقش مهمی در کمک به حل پروندههای جنایی و پیدا کردن افراد مفقود دارند. از نگاه این شرکت، دسترسی سریع به اطلاعات خودروها میتواند در تحقیقات مربوط به جرایم خشن مؤثر باشد و به نیروهای پلیس کمک کند تا سرنخهای مهم را در زمان کوتاهتری شناسایی کنند.
نمایندگان شرکت همچنین تأکید کردهاند که فلاک دسترسی مستقیمی به نهادهای مهاجرتی ارائه نمیدهد. این موضع در پاسخ به نگرانیهایی مطرح شده است که درباره استفاده از دادههای دوربینها برای ردیابی مهاجران و تبادل اطلاعات با نهادهای فدرال وجود دارد.
با این حال، منتقدان معتقدند مسئله فقط به دسترسی مستقیم یک نهاد به سامانه شرکت محدود نمیشود. نحوه اشتراکگذاری دادهها، سطح دسترسی سازمانهای استفادهکننده، امکان جستوجوی اطلاعات توسط مأموران و سازوکارهای نظارتی نیز باید بهصورت شفاف مشخص شوند. از نظر آنها، حتی فناوریای که برای اهداف قانونی طراحی شده است، در صورت نبود کنترل کافی میتواند به ابزار نظارت گسترده تبدیل شود.
کاهش مدت نگهداری اطلاعات؛ آیا نگرانیها برطرف میشود؟
فلاک سیفتی در واکنش به بخشی از انتقادها، مدت نگهداری دادههای نظارتی را از ۳۰ روز به هفت روز کاهش داده است. کاهش زمان ذخیرهسازی میتواند میزان اطلاعات باقیمانده در سامانه را محدود کند و احتمال دسترسی به سوابق قدیمیتر را کاهش دهد.
با این حال، این تغییر لزوماً به معنای رفع همه نگرانیها نیست. منتقدان همچنان درباره نحوه دسترسی به دادهها در دوره ذخیرهسازی، امکان اشتراکگذاری اطلاعات، استفادههای غیرمجاز و میزان نظارت بر عملکرد مأموران پرسش دارند. همچنین کاهش مدت نگهداری اطلاعات بهتنهایی مشخص نمیکند که چه کسانی میتوانند دادهها را جستوجو کنند یا در چه شرایطی اطلاعات در اختیار سازمانهای دیگر قرار میگیرد.
برای ارزیابی واقعی امنیت چنین سامانههایی، علاوه بر مدت ذخیرهسازی باید سیاستهای دسترسی، ثبت سوابق جستوجو، شفافیت قراردادها و روند رسیدگی به تخلفات نیز بررسی شوند. در غیر این صورت، ممکن است تغییر یک تنظیم فنی نتواند به نگرانیهای بنیادی شهروندان پاسخ دهد.
مخالفت با نظارت هوشمند به کنگره آمریکا رسیده است
افزایش مخالفتها در سطح شهرها و دولتهای محلی، بحث درباره محدود کردن فناوریهای نظارتی را به سطح قانونگذاری ملی نیز کشانده است. در کنگره آمریکا، تلاشهایی برای ارائه لوایحی با هدف مقابله با گسترش دوربینهای مجهز به هوش مصنوعی مطرح شده است.
این تحولات بخشی از بحث گستردهتر درباره نقش هوش مصنوعی در زندگی عمومی است. فناوریهای جدید میتوانند توانایی نهادهای انتظامی را برای شناسایی خودروها و بررسی پروندهها افزایش دهند؛ اما همزمان، پرسشهایی درباره نظارت دولت، حقوق شهروندی و کنترل دادههای شخصی ایجاد میکنند.
مهمترین چالش قانونگذاران، ایجاد تعادل میان امنیت عمومی و حفظ حریم خصوصی است. ممنوعیت کامل فناوریهای نظارتی ممکن است از نگاه برخی نهادهای انتظامی به معنای از دست رفتن ابزارهای مفید تحقیقاتی باشد؛ در مقابل، استفاده گسترده و بدون محدودیت نیز میتواند خطر شکلگیری زیرساختی برای ردیابی دائمی شهروندان را افزایش دهد.
آینده دوربینهای هوشمند در شهرهای آمریکا
مخالفتهای اخیر نشان میدهد پذیرش فناوریهای نظارتی فقط به توانایی فنی آنها یا وعده افزایش امنیت وابسته نیست. اعتماد عمومی، شفافیت عملکرد، محدودیت دسترسی و پاسخگویی در برابر سوءاستفاده نیز نقش تعیینکنندهای دارند. وقتی شهروندان احساس کنند اطلاعات رفتوآمد آنها ممکن است بدون کنترل کافی جمعآوری یا استفاده شود، حتی سامانههایی که با هدف مقابله با جرم نصب شدهاند نیز با مقاومت روبهرو خواهند شد.
تصمیم شهرهایی مانند مونرو، نیوبورگ، ریچموند، لنسینگ و ایتاکا برای پایان دادن به همکاری با فلاک، نمونهای از افزایش حساسیت عمومی نسبت به نظارت هوشمند است. در کنار این تصمیمها، کاهش مدت نگهداری اطلاعات توسط شرکت و تلاشهای قانونگذاری در کنگره نشان میدهد فشار برای تعیین محدودیتهای روشنتر در حال افزایش است.
در نهایت، آینده استفاده از دوربینهای پلاکخوان و دیگر ابزارهای نظارتی در آمریکا به این بستگی دارد که شرکتها و نهادهای دولتی تا چه اندازه بتوانند نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی را برطرف کنند. فناوری امنیتی زمانی میتواند اعتماد عمومی را به دست آورد که هدف استفاده از آن روشن باشد، دسترسی به اطلاعات تحت نظارت قرار گیرد و امکان پیگیری سوءاستفادهها وجود داشته باشد.
برای دنبال کردن اخبار بیشتر درباره فناوری، امنیت دیجیتال و حریم خصوصی، به ایران نت مراجعه کنید.
“`