به گزارش ایران نت، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و نگرانی از احتمال محدودشدن توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، موج گسترده‌ای از فروش سهام شرکت‌های فناوری را در بازارهای جهانی به راه انداخت. در جریان معاملات روز پنجشنبه وال‌استریت، حدود ۲٫۵ تریلیون دلار از ارزش بازار سهام از بین رفت و شاخص‌های اصلی بورس آمریکا بدترین عملکرد روزانه خود از آوریل ۲۰۲۵ را ثبت کردند. این روند در روز جمعه به بازارهای آسیایی نیز سرایت کرد و افت سنگین شاخص‌های منطقه، نگرانی سرمایه‌گذاران را افزایش داد.
محور اصلی این نگرانی‌ها به آینده سرمایه‌گذاری در دیتاسنترها و زیرساخت‌های موردنیاز برای توسعه هوش مصنوعی بازمی‌گردد. شرکت‌های بزرگ فناوری در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای برای ساخت مراکز داده، تأمین توان پردازشی و توسعه خدمات هوش مصنوعی انجام داده‌اند. اکنون مواضع سیاسی برخی چهره‌های منتخب درباره محدودکردن ساخت دیتاسنترها و حذف مشوق‌های مالیاتی، این پرسش را برای بازار ایجاد کرده است که آیا روند توسعه این زیرساخت‌ها در ایالت‌های مهم آمریکا با موانع تازه‌ای روبه‌رو خواهد شد یا خیر.
سقوط سنگین وال‌استریت و ورود نزدک به محدوده اصلاح
شاخص نزدک (Nasdaq) که به دلیل وزن بالای شرکت‌های فناوری به تحولات این صنعت حساسیت زیادی دارد، در معاملات روز پنجشنبه ۵٫۵۲ درصد کاهش یافت. این افت باعث شد فاصله شاخص از رکورد ثبت‌شده در روز ۶ اکتبر به بیش از ۱۰ درصد برسد؛ سطحی که معمولاً به‌عنوان ورود بازار به محدوده اصلاح شناخته می‌شود.
نزدک در این روز بدترین عملکرد معاملاتی خود از آوریل ۲۰۲۵ را تجربه کرد. در آن مقطع نیز بازارهای مالی آمریکا تحت تأثیر اعلام تعرفه‌های گسترده تجاری از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با فشار فروش قابل‌توجهی روبه‌رو شده بودند. این بار اما نگرانی‌ها بیش از هر چیز به چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در صنعت هوش مصنوعی و احتمال تغییر شرایط فعالیت شرکت‌های زیرساختی مربوط می‌شد.
افت بازار تنها به نزدک محدود نماند. شاخص‌های اس‌اندپی ۵۰۰ (S&P 500) و داوجونز نیز در معاملات پنجشنبه بدترین عملکرد روزانه خود از آوریل ۲۰۲۵ را ثبت کردند. کاهش ارزش سهام در بخش‌های مختلف بازار نشان داد که نگرانی سرمایه‌گذاران به چند شرکت خاص محدود نمانده و فضای کلی معاملات را تحت تأثیر قرار داده است.
چرا پیروزی دموکرات‌ها بازار فناوری را نگران کرد؟
یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری موج فروش، پیروزی نامزد دموکرات‌ها در انتخابات فرمانداری تگزاس بود. این ایالت در سال‌های اخیر به یکی از مناطق مهم برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل شده است. شرکت‌هایی مانند گوگل، متا، اوراکل و اوپن‌ای‌آی سرمایه‌گذاری‌های قابل‌توجهی برای ساخت دیتاسنتر در تگزاس انجام داده‌اند و پروژه‌های مرتبط با مراکز داده، بخشی از برنامه توسعه ظرفیت پردازشی آن‌ها را تشکیل می‌دهد.
جینا هینوسا (Gina Hinojosa)، فرماندار منتخب تگزاس، در جریان کارزار انتخاباتی خود از توقف موقت ساخت دیتاسنترها و حذف برخی مشوق‌های مالیاتی برای شرکت‌های فعال در این حوزه حمایت کرده بود. همین مواضع پس از اعلام نتیجه انتخابات دوباره مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفت و نگرانی‌هایی درباره آینده پروژه‌های زیرساختی هوش مصنوعی ایجاد کرد.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که ساخت دیتاسنترها به سرمایه‌گذاری سنگین و برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد. این مراکز برای فعالیت به تجهیزات پردازشی، تراشه‌های پیشرفته و زیرساخت‌های فنی گسترده متکی هستند. بنابراین، هرگونه احتمال تغییر در شرایط توسعه یا هزینه‌های راه‌اندازی آن‌ها می‌تواند انتظارات بازار درباره عملکرد شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار دهد.
البته نگرانی سرمایه‌گذاران درباره مواضع فرماندار منتخب به معنای اجرای قطعی محدودیت‌ها یا توقف پروژه‌های موجود نیست. آنچه در معاملات بازار بازتاب پیدا کرد، احتمال تغییر سیاست‌ها و پیامدهای احتمالی آن برای سرمایه‌گذاری‌های آینده بود. همین عدم قطعیت برای ایجاد فشار فروش در سهام شرکت‌هایی که به گسترش دیتاسنترها وابستگی دارند، کافی به نظر می‌رسید.
انویدیا و شرکت‌های تراشه‌ساز در مرکز موج فروش
شرکت‌های تولیدکننده تراشه از جمله کسب‌وکارهایی بودند که بیشترین فشار فروش را تجربه کردند. انویدیا (Nvidia)، یکی از مهم‌ترین شرکت‌های تأمین‌کننده پردازنده‌های مورد استفاده در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، روز پنجشنبه با افت ۹٫۳ درصدی ارزش سهام مواجه شد. این کاهش باعث شد تمام رشد ثبت‌شده سهام شرکت از ابتدای سال جاری از بین برود.
اهمیت افت سهام انویدیا به جایگاه این شرکت در زنجیره تأمین فناوری هوش مصنوعی مربوط می‌شود. توسعه مدل‌های پیشرفته و اجرای حجم بالایی از پردازش‌های مرتبط با هوش مصنوعی به سخت‌افزارهای قدرتمند نیاز دارد. به همین دلیل، تغییر انتظارات درباره سرعت ساخت دیتاسنترها می‌تواند بر چشم‌انداز تقاضا برای محصولات شرکت‌های تراشه‌ساز اثر بگذارد.
فشار فروش به سایر شرکت‌های فعال در صنعت نیمه‌رسانا نیز گسترش پیدا کرد. شاخصی که عملکرد شرکت‌های تولیدکننده تراشه را دنبال می‌کند، ۱۲٫۳ درصد کاهش یافت و بدترین روز معاملاتی خود در حدود شش سال و نیم گذشته را ثبت کرد. این رقم نشان می‌دهد که واکنش بازار به نگرانی‌های مرتبط با زیرساخت هوش مصنوعی، فراتر از یک شرکت یا یک نماد بورسی بوده است.
افت سهام تسلا، اسپیس‌ایکس و شرکت‌های رایانش ابری
موج فروش تنها شرکت‌های تراشه‌ساز را هدف قرار نداد و شماری از شرکت‌های بزرگ فناوری و کسب‌وکارهای مرتبط نیز با کاهش ارزش سهام روبه‌رو شدند. سهام تسلا، شرکت متعلق به ایلان ماسک، در معاملات پنجشنبه ۱۱ درصد افت کرد. سهام اسپیس‌ایکس نیز ۹ درصد کاهش یافت.
در بخش شرکت‌های بزرگ فناوری، شاخص نزدک ۱۰۰ (Nasdaq 100) که عملکرد شماری از بزرگ‌ترین شرکت‌های حاضر در بازار نزدک را دنبال می‌کند، ۶٫۳۶ درصد پایین آمد. این شاخص بدترین عملکرد روزانه خود از مارس ۲۰۲۰، هم‌زمان با آغاز همه‌گیری کووید ۱۹، را تجربه کرد.
شرکت‌های رایانش ابری که در حوزه هوش مصنوعی فعالیت دارند نیز از فشار فروش در امان نماندند. ارزش سهام CoreWeave حدود ۱۰ درصد و سهام Nebius نزدیک به ۱۵ درصد کاهش یافت. این شرکت‌ها در بازاری فعالیت می‌کنند که توسعه خدمات هوش مصنوعی و افزایش ظرفیت پردازشی، از عوامل مهم شکل‌دهنده انتظارات سرمایه‌گذاران درباره آینده آن به شمار می‌رود.
افت هم‌زمان سهام تولیدکنندگان تراشه، شرکت‌های رایانش ابری و برخی دیگر از کسب‌وکارهای فناوری نشان داد که نگرانی بازار صرفاً به یک بخش محدود نیست. سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی دوباره ریسک‌های مرتبط با توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی هستند؛ زیرساخت‌هایی که شرکت‌های مختلف برای تأمین تجهیزات، ظرفیت پردازشی و ارائه خدمات خود به آن‌ها وابستگی دارند.
سقوط بازار آمریکا به بورس‌های آسیایی رسید
موج فروش سهام فناوری پس از معاملات پنجشنبه وال‌استریت متوقف نشد و روز جمعه به بازارهای آسیایی رسید. یکی از شدیدترین واکنش‌ها در کره جنوبی مشاهده شد؛ جایی که شاخص کوسپی (Kospi) در آغاز معاملات نزدیک به ۹ درصد سقوط کرد.
شدت نوسانات در بازار سهام کره جنوبی به اندازه‌ای بود که بورس این کشور برای ۲۰ دقیقه معاملات را متوقف کرد. چنین توقفی در شرایطی رخ داد که افت شدید قیمت‌ها و افزایش فشار فروش، فضای معاملاتی را با بی‌ثباتی قابل‌توجهی روبه‌رو کرده بود.
سرایت افت بازار آمریکا به آسیا نشان داد که نگرانی‌های مربوط به صنعت فناوری و سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی می‌تواند فراتر از مرزهای یک کشور اثرگذار باشد. شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین فناوری در بازارهای مختلف حضور دارند و تغییر انتظارات درباره میزان سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پردازشی، ممکن است بر ارزیابی سرمایه‌گذاران از کسب‌وکارهای مرتبط در مناطق گوناگون اثر بگذارد.
افزایش ۷۰ درصدی شاخص ترس بازار
یکی دیگر از نشانه‌های شدت نگرانی در بازارهای مالی آمریکا، جهش شاخص نوسان بورس موسوم به VIX بود. این شاخص که معمولاً برای سنجش انتظارات بازار درباره نوسانات کوتاه‌مدت سهام آمریکا مورد استفاده قرار می‌گیرد، در جریان معاملات حدود ۷۰ درصد افزایش یافت.
این میزان رشد، بزرگ‌ترین افزایش یک‌روزه شاخص VIX در نزدیک به دو سال گذشته بود و آن را به بالاترین سطح خود در هفت ماه اخیر رساند. افزایش شدید این شاخص معمولاً نشان‌دهنده بالا رفتن نگرانی معامله‌گران و افزایش انتظار آن‌ها از نوسانات بازار است.
فشار فروش همچنین به تمام ۱۱ بخش شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ گسترش پیدا کرد و همه این بخش‌ها معاملات روز پنجشنبه را با افت به پایان رساندند. این موضوع نشان می‌دهد که فضای منفی بازار تنها به سهام فناوری محدود نمانده و بخش‌های مختلف بورس آمریکا را تحت تأثیر قرار داده است.
آینده سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی چه می‌شود؟
یکی از پرسش‌های مهم پس از این ریزش، تأثیر احتمالی تغییر سیاست‌های محلی بر برنامه‌های بلندمدت شرکت‌های فناوری است. ساخت دیتاسنترها برای توسعه هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد و شرکت‌هایی که در این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کنند، به ثبات شرایط اقتصادی و مقرراتی نیاز دارند. هرگونه احتمال توقف پروژه‌ها، کاهش مشوق‌های مالیاتی یا دشوارترشدن فرایند توسعه می‌تواند محاسبات مالی و برنامه‌ریزی آن‌ها را تغییر دهد.
از سوی دیگر، افت شدید قیمت سهام لزوماً به معنای کاهش فوری تقاضا برای تراشه‌ها یا توقف برنامه‌های توسعه هوش مصنوعی نیست. واکنش بازار در این مقطع بیش از هر چیز بازتاب نگرانی درباره ریسک‌های آینده و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران است. برای ارزیابی اثر واقعی تحولات سیاسی بر صنعت، باید دید سیاست‌های اعلام‌شده تا چه اندازه به تصمیم‌های اجرایی تبدیل می‌شوند و چه تأثیری بر پروژه‌های در دست اجرا و برنامه‌های سرمایه‌گذاری جدید خواهند داشت.
در مجموع، سقوط حدود ۲٫۵ تریلیون دلاری ارزش بازار سهام در یک روز، نشان داد که انتظارات مربوط به آینده هوش مصنوعی تا چه اندازه بر بازارهای مالی اثر گذاشته است. پیروزی دموکرات‌ها در تگزاس و مواضع فرماندار منتخب درباره دیتاسنترها، نگرانی تازه‌ای را به مجموعه ریسک‌های پیش روی شرکت‌های فناوری اضافه کرده است. اکنون سرمایه‌گذاران علاوه بر بررسی عملکرد مالی شرکت‌ها، تحولات سیاسی و مقرراتی مرتبط با توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی را نیز با دقت بیشتری دنبال می‌کنند.
برای دنبال کردن اخبار بیشتر فناوری، اقتصاد و بازارهای مالی، به ایران نت مراجعه کنید.
“`
