به گزارش ایران نت، خودروهای امروزی دیگر فقط وسیلهای برای جابهجایی نیستند. اتصال به اینترنت، GPS، وایفای، اپلیکیشنهای موبایلی و مجموعهای از سرویسهای آنلاین باعث شده خودروهای مدرن حجم قابل توجهی از اطلاعات مربوط به راننده و نحوه استفاده از خودرو را جمعآوری کنند. حالا یک مطالعه جدید نشان میدهد بخشی از این دادهها ممکن است از خودرو و اپلیکیشن همراه آن به شرکتهای شخص ثالث، از جمله شرکتهای فعال در حوزه تبلیغات و ردیابی، منتقل شود.
این پژوهش توسط محققان دانشگاه Northeastern با همکاری Consumer Reports انجام شده و ابعاد گستردهای از اکوسیستم خودروهای متصل را بررسی کرده است. محققان ۲۱ خودروی جدید از ۱۷ خودروساز و همچنین ۳۰ اپلیکیشن موبایلی مرتبط با این خودروها را آزمایش کردهاند. نتیجه نشان میدهد استفاده از امکانات هوشمندی مانند کنترل از راه دور، باز کردن قفل خودرو و سایر قابلیتهای متصل ممکن است هزینهای فراتر از قیمت خودرو داشته باشد: دادههای شخصی کاربر.
خودروهای متصل چه اطلاعاتی جمعآوری میکنند؟
خودروهای مدرن به لطف حسگرها و اتصال دائمی یا دورهای به اینترنت میتوانند اطلاعات متنوعی تولید کنند. موقعیت مکانی، اطلاعات مربوط به خودرو، شناسه وسیله نقلیه و دادههایی که از طریق اپلیکیشنهای همراه در اختیار شرکت قرار میگیرند، تنها بخشی از این اطلاعات هستند.
برخی از این دادهها برای ارائه قابلیتهایی مانند مسیریابی، نمایش وضعیت خودرو، پیدا کردن خودرو در پارکینگ، روشن کردن موتور از راه دور یا باز کردن قفل خودرو مورد استفاده قرار میگیرند. مشکل زمانی آغاز میشود که بخشی از این اطلاعات در کنار دادههای دیگر قرار بگیرند و برای اهدافی مانند تحلیل رفتار یا تبلیغات مورد استفاده قرار گیرند.
طبق یافتههای مطالعه جدید، مسئله فقط جمعآوری داده توسط خودروساز نیست؛ بلکه بخشی از اطلاعات ممکن است به شرکتهای فناوری و سرویسهای شخص ثالث نیز منتقل شود.
۱۹ خودرو از ۲۱ خودرو با شرکتهای شخص ثالث ارتباط داشتند
محققان در آزمایش خود ۲۱ خودروی متعلق به ۱۷ خودروساز را بررسی کردند. در میان برندهای مورد آزمایش، نامهایی مانند Cadillac، Chevrolet، Ford، Lucid، Rivian، Tesla و Toyota نیز دیده میشد.
نتایج نشان داد ۱۹ خودرو از مجموع ۲۱ خودرو آزمایششده، ترافیک داده را به دستکم یک شرکت شخص ثالث ارسال میکردند. این شرکتها لزوماً خودروساز نبودند و برخی از آنها در زمینه تبلیغات، تحلیل رفتار کاربران یا فناوریهای ردیابی فعالیت میکنند.
این موضوع نشان میدهد که خودروهای متصل در بسیاری از موارد بخشی از یک اکوسیستم بزرگتر هستند. داده ممکن است ابتدا در خودرو یا سرور خودروساز تولید شود، اما در ادامه با سرویسهای دیگری ارتباط پیدا کند.
اپلیکیشن موبایل خودرو میتواند میزان ردیابی را افزایش دهد
یکی از نکات مهم این پژوهش، مقایسه وضعیت خودرو بهتنهایی با شرایطی بود که اپلیکیشن همراه آن نیز به خودرو متصل میشد. محققان ۳۰ اپلیکیشن موبایلی مرتبط با خودروها را نیز بررسی کردند تا مشخص شود استفاده از نرمافزار چه تأثیری بر حریم خصوصی کاربران دارد.
نتایج نشان داد زمانی که محققان اپلیکیشن همراه را به خودرو متصل کردند، میزان مواجهه با شرکتهای فعال در حوزه تبلیغات و ردیابی تقریباً دو برابر شد.
این یافته اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از قابلیتهایی که صاحبان خودرو بهصورت روزمره استفاده میکنند از طریق همین اپلیکیشنها ارائه میشوند. بررسی میزان شارژ، پیدا کردن خودرو، روشن کردن موتور از راه دور یا باز کردن قفل خودرو ممکن است به یک حساب کاربری و اپلیکیشن اختصاصی نیاز داشته باشد.
اپلیکیشن فقط یک کنترل از راه دور ساده نیست
کاربر ممکن است تصور کند اپلیکیشن خودرو صرفاً یک رابط برای ارسال فرمان به خودرو است، اما چنین برنامههایی میتوانند مجموعهای از اطلاعات را پردازش کنند. وقتی این اطلاعات در کنار دادههای دستگاه، حساب کاربری و سرویسهای تحلیلی قرار میگیرند، تصویر دقیقتری از فعالیت کاربر شکل میگیرد.
به همین دلیل، پژوهشگران اکوسیستم خودرو و اپلیکیشن را بهصورت جداگانه بررسی کردند. در بسیاری از موارد، مسئله فقط آنچه خودرو مستقیماً ارسال میکند نیست؛ بلکه ارتباطات ایجادشده از طریق نرمافزار نیز اهمیت دارد.
اطلاعات حساسی مانند VIN و موقعیت مکانی منتقل شده است
در میان ۳۰ اپلیکیشن مورد آزمایش، هفت برنامه اطلاعات حساسی را در اختیار شرکتهای شخص ثالث مرتبط با تبلیغات و ردیابی قرار میدادند. این دادهها شامل مواردی مانند شماره شناسایی خودرو یا VIN، ایمیل، شماره تلفن و موقعیت مکانی دقیق بود.
ترکیب چنین اطلاعاتی میتواند از نظر حریم خصوصی اهمیت زیادی داشته باشد. موقعیت مکانی دقیق به تنهایی اطلاعات ارزشمندی است، اما وقتی با اطلاعات تماس یا شناسه خودرو ترکیب شود، امکان ایجاد پروفایل دقیقتری از کاربر به وجود میآید.
به گفته پژوهشگران، در برخی موارد اطلاعات مختلف به یک شرکت شخص ثالث ارسال میشد. همین ترکیب دادهها میتواند به تبلیغکنندگان و واسطههای داده اجازه دهد تصویری جزئیتر از رفتار و علایق یک فرد ایجاد کنند.
نام شرکتهای بزرگ فناوری در این زنجیره دیده میشود
بر اساس نتایج مطالعه، اطلاعات از اکوسیستم خودرو به شرکتهایی در حوزه فناوری، تحلیل و تبلیغات منتقل شده است. نامهایی مانند Adobe، ContentSquare، Google، Microsoft، Meta، Snap و Yahoo در یافتههای این پژوهش دیده میشود.
البته وجود ارتباط دادهای با یک شرکت شخص ثالث لزوماً به این معنا نیست که تمام دادههای یک کاربر در اختیار آن شرکت قرار گرفته یا از همه اطلاعات برای تبلیغات استفاده شده است. نوع داده، نحوه انتقال، قراردادهای میان شرکتها و هدف پردازش اطلاعات میتواند در هر مورد متفاوت باشد.
با این حال، مسئله اصلی مطالعه این است که کاربر ممکن است حتی از گستردگی این ارتباطات اطلاع نداشته باشد؛ در حالی که دادههای تولیدشده توسط خودرو و اپلیکیشن میتوانند از چندین سرویس عبور کنند.
پروفایلسازی کاربران؛ بخش مهم ماجرا
یکی از نگرانیهای اصلی پژوهشگران، امکان ترکیب چند نوع داده برای ساخت پروفایلهای دقیقتر از کاربران است. برای مثال، موقعیت مکانی میتواند نشان دهد فرد معمولاً در چه مکانهایی حضور دارد. اطلاعات حساب کاربری میتواند هویت یا راه ارتباطی او را مشخص کند و دادههای مربوط به خودرو نیز اطلاعات بیشتری درباره وسیله نقلیه مورد استفاده ارائه میدهد.
وقتی چنین دادههایی با منابع اطلاعاتی دیگر ترکیب شوند، میتوانند ارزش زیادی برای شرکتهای تبلیغاتی و واسطههای داده داشته باشند. این پروفایلها حتی ممکن است در اختیار کسبوکارهای دیگری قرار گیرند که مستقیماً با صنعت خودرو ارتباط ندارند.
به همین دلیل، مسئله حریم خصوصی خودرو فقط به این پرسش محدود نمیشود که «خودروساز چه اطلاعاتی درباره من دارد؟» بلکه باید پرسید این اطلاعات پس از جمعآوری به چه سرویسهایی منتقل میشوند و چه مدت در اختیار آنها باقی میمانند.
آیا خاموش کردن قابلیتهای هوشمند راهحل است؟
یکی از مشکلات مهم این است که جلوگیری کامل از جمعآوری یا انتقال داده برای بسیاری از کاربران ساده نیست. برخی قابلیتهای محبوب خودروهای مدرن دقیقاً به اتصال اینترنت و اپلیکیشن وابسته هستند.
برای مثال، روشن کردن خودرو از راه دور یا باز کردن قفل از طریق تلفن همراه میتواند بسیار کاربردی باشد. اما استفاده از چنین قابلیتهایی معمولاً مستلزم اتصال حساب کاربری و نرمافزار خودرو به زیرساختهای آنلاین است.
در نتیجه، کاربر ممکن است برای حفظ حریم خصوصی بیشتر مجبور شود بخشی از امکانات هوشمند خودرو را کنار بگذارد. پژوهشگران نیز تأکید کردهاند که اجتناب کامل از این مسئله برای مصرفکنندگان دشوار است، مگر اینکه از خودرو یا قابلیتهای متصل آن استفاده نکنند.
واکنش خودروسازان به یافتههای پژوهش چه بود؟
محققان یافتههای خود را با شرکتهای خودروسازی در میان گذاشتند. طبق گزارش پژوهشگران، همه خودروسازان به جز Honda واکنشهایی نشان دادند که در بسیاری از موارد مسئولیت را به عوامل دیگر یا حتی کاربر نسبت میدادند.
با این حال، Honda پس از اطلاع از نتایج آزمایش، در شیوه جمعآوری دادههای خود تغییراتی ایجاد کرد. این شرکت همچنین از شرکت Amplitude، که بهعنوان یکی از فروشندگان مورد استفاده آن مطرح شده بود، خواست اطلاعات مربوط به موقعیت مکانی دریافتشده را حذف کند.
این واکنش نشان میدهد که برخی از مشکلات شناساییشده لزوماً ثابت و غیرقابل تغییر نیستند و خودروسازان میتوانند با تغییر تنظیمات یا قراردادهای مربوط به سرویسهای شخص ثالث، میزان دادههای منتقلشده را کاهش دهند.
حتی لینکهای داخل اپلیکیشن هم میتوانند مهم باشند
یکی دیگر از نکات مطرحشده در بررسی Consumer Reports این بود که برخی خودروسازان اعلام کردهاند بعضی لینکهای موجود در اپلیکیشنهای همراه، کاربر را به صفحات وب خارج از برنامه هدایت میکنند.
این صفحات ممکن است از فناوریهایی مانند کوکیها برای جمعآوری داده استفاده کنند. در چنین شرایطی، بخشی از انتقال اطلاعات ممکن است از مسیری انجام شود که کاربر هنگام استفاده از اپلیکیشن اصلی خودرو انتظار آن را ندارد.
از نگاه حریم خصوصی، مسئله مهم این است که کاربر باید بتواند بداند اطلاعاتش چگونه و در چه شرایطی جمعآوری میشود. پژوهشگران میگویند رانندگان در بسیاری از این موارد بهطور شفاف از نحوه جمعآوری اطلاعات مطلع نشده بودند.
خودروهای متصل؛ نسل جدیدی از دادههای شخصی
گسترش خودروهای متصل باعث شده خودرو به یکی دیگر از منابع مهم تولید داده تبدیل شود. تلفن همراه، ساعت هوشمند، تلویزیون هوشمند و اکنون خودرو، همگی میتوانند اطلاعاتی درباره فعالیتهای روزمره کاربران تولید کنند.
تفاوت خودرو در این است که اطلاعات مکانی آن میتواند ارتباط مستقیمی با رفتوآمد واقعی فرد داشته باشد. اگر این دادهها با اطلاعات حساب کاربری و سایر دادههای دیجیتال ترکیب شوند، تصویر نسبتاً دقیقی از عادات روزمره فرد شکل میگیرد.
به همین دلیل، افزایش قابلیتهای هوشمند خودرو باید همزمان با توجه بیشتر به سیاستهای حریم خصوصی، شفافیت شرکتها و کنترل کاربر بر دادههای شخصی همراه باشد.
کاربران هنگام استفاده از اپلیکیشن خودرو چه نکاتی را رعایت کنند؟
اگرچه امکان جلوگیری کامل از انتقال داده همیشه وجود ندارد، کاربران میتوانند با چند اقدام ساده آگاهی بیشتری نسبت به اطلاعات خود داشته باشند. مطالعه سیاست حریم خصوصی اپلیکیشن، بررسی مجوزهای برنامه، محدود کردن دسترسیهای غیرضروری و توجه به حسابهایی که به سرویس خودرو متصل میشوند، از جمله اقداماتی است که میتواند کنترل بیشتری ایجاد کند.
همچنین بهتر است کاربران قبل از فعال کردن قابلیتهای آنلاین خودرو بررسی کنند که هر ویژگی به چه نوع حساب یا دادهای نیاز دارد. در صورتی که یک قابلیت برای فرد ضروری نیست، غیرفعال کردن آن میتواند میزان اطلاعات قابل دسترس برای سرویسهای متصل را کاهش دهد؛ هرچند تأثیر دقیق این کار به طراحی هر خودرو و سرویس بستگی دارد.
آیا مشکل حریم خصوصی خودروهای متصل حلشدنی است؟
یافتههای این پژوهش نشان میدهد مسئله حریم خصوصی در خودروهای متصل فقط به یک شرکت یا یک برند خاص محدود نیست. ساختار این اکوسیستم شامل خودروساز، توسعهدهندگان اپلیکیشن، شرکتهای تحلیل داده، سرویسهای تبلیغاتی و سایر ارائهدهندگان فناوری است.
هرچه تعداد این بازیگران بیشتر شود، پیگیری مسیر داده نیز برای مصرفکننده دشوارتر خواهد شد. به همین دلیل، شفافیت درباره دادههای جمعآوریشده و مقصد آنها اهمیت زیادی دارد.
مطالعه دانشگاه Northeastern و Consumer Reports نشان میدهد که خودروهای متصل میتوانند بخشی از دادههای خود را به شرکتهای شخص ثالث منتقل کنند و در برخی موارد، اتصال اپلیکیشن موبایل میزان مواجهه با سرویسهای تبلیغاتی و ردیابی را افزایش دهد. در نتیجه، هنگام ارزیابی یک خودروی مدرن، قابلیتهای هوشمند آن تنها موضوعی نیست که باید مورد توجه قرار گیرد؛ حریم خصوصی خودروهای متصل نیز به یکی از جنبههای مهم تجربه مالکیت تبدیل شده است.
برای اطلاعات بیشتر به ایران نت مراجعه کنید.
“`