به گزارش ایران نت، چین قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ زیرساخت شبکه ملی بلاک‌چین خود را تکمیل کند؛ برنامه‌ای راهبردی که با هدف گسترش فناوری دفترکل توزیع‌شده، تقویت استانداردهای فنی و توسعه کاربردهای دیجیتال در بخش‌های مختلف اقتصاد این کشور دنبال می‌شود. بر اساس سند جدید برنامه پنج‌ساله توسعه دیجیتال چین، دولت این کشور استفاده گسترده‌تر از بلاک‌چین را در تجارت، امور مالی، تولید و کشاورزی در اولویت قرار داده است. این رویکرد در شرایطی دنبال می‌شود که پکن همچنان با فعالیت‌های تجاری مرتبط با ارزهای دیجیتال محدودیت‌های جدی دارد، اما توسعه فناوری‌های زیربنایی بلاک‌چین را بخشی از برنامه ملی خود می‌داند.
برنامه چین برای تکمیل شبکه ملی بلاک‌چین تا سال ۲۰۳۰
دولت چین در چارچوب برنامه پنج‌ساله توسعه دیجیتال، سال ۲۰۳۰ را به‌عنوان زمان تقریبی تکمیل شبکه ملی بلاک‌چین مشخص کرده است. این برنامه بخشی از سند پانزدهمین برنامه پنج‌ساله اطلاعات‌رسانی ملی محسوب می‌شود؛ سندی که جهت‌گیری‌های کلان این کشور را برای توسعه زیرساخت‌های نوین فناوری و گسترش اقتصاد دیجیتال ترسیم می‌کند.
تعیین این بازه زمانی نشان می‌دهد که توسعه بلاک‌چین برای سیاست‌گذاران چینی صرفاً یک پروژه آزمایشی یا محدود به شرکت‌های فناوری نیست، بلکه در چارچوب برنامه‌ای گسترده‌تر برای تقویت زیرساخت‌های اطلاعاتی کشور قرار گرفته است. شبکه ملی بلاک‌چین می‌تواند زمینه‌ای برای ایجاد استانداردهای مشترک، تسهیل تبادل داده‌ها و توسعه خدمات دیجیتال در بخش‌های مختلف اقتصاد فراهم کند.
البته تعیین سال ۲۰۳۰ به‌عنوان زمان تکمیل تقریبی پروژه، به معنای بهره‌برداری کامل از تمام قابلیت‌های شبکه در همان تاریخ نیست. اجرای چنین برنامه‌ای به توسعه فنی، هماهنگی میان نهادهای مختلف، تعیین استانداردهای اجرایی و گسترش استفاده از فناوری در سازمان‌ها و کسب‌وکارها وابسته خواهد بود.
برنامه پنج‌ساله چین چه اهدافی را دنبال می‌کند؟
سند جدید توسعه دیجیتال چین مجموعه‌ای از اولویت‌ها را برای تقویت زیرساخت‌های فناوری مشخص کرده است. بلاک‌چین در این برنامه به‌عنوان یکی از فناوری‌هایی مطرح می‌شود که می‌تواند در مدیریت اطلاعات، ثبت سوابق و تبادل داده‌ها میان سازمان‌ها نقش داشته باشد.
یکی از محورهای مهم برنامه، گسترش کاربردهای بلاک‌چین در تجارت و خدمات مالی است. استفاده از دفترکل‌های توزیع‌شده می‌تواند امکان ثبت قابل‌ردیابی اطلاعات و هماهنگی بهتر میان طرف‌های یک معامله را فراهم کند. چنین قابلیت‌هایی در زنجیره تأمین، تسویه تراکنش‌ها، مدیریت اسناد تجاری و تبادل داده‌های سازمانی اهمیت دارند.
در کنار این موارد، تقویت استانداردهای فنی نیز از اهداف اعلام‌شده محسوب می‌شود. وجود استانداردهای مشترک می‌تواند ارتباط میان سامانه‌های مختلف را ساده‌تر کند و از ایجاد زیرساخت‌های ناسازگار جلوگیری کند. برای شبکه‌ای که قرار است در مقیاس ملی فعالیت کند، هماهنگی فنی و تعیین قواعد مشخص برای تبادل اطلاعات اهمیت ویژه‌ای دارد.
تمرکز بر تجارت و امور مالی در دلتای رود یانگ‌تسه
یکی از مناطق مورد توجه در برنامه چین، دلتای رود یانگ‌تسه است؛ منطقه‌ای مهم از نظر فعالیت‌های اقتصادی، صنعتی و تجاری که نقش قابل‌توجهی در اقتصاد این کشور دارد. سیاست‌گذاران چینی خواستار استفاده گسترده‌تر از فناوری بلاک‌چین در تجارت و امور مالی این منطقه شده‌اند.
توسعه کاربردهای بلاک‌چین در چنین منطقه‌ای می‌تواند به بهبود تبادل اطلاعات میان شرکت‌ها، مؤسسات مالی و سایر بازیگران اقتصادی کمک کند. برای مثال، در زنجیره‌های تأمین پیچیده، ثبت اطلاعات مربوط به جابه‌جایی کالاها و مراحل انجام معاملات در یک سامانه قابل‌ردیابی می‌تواند فرایند بررسی سوابق را آسان‌تر کند.
در حوزه مالی نیز فناوری دفترکل توزیع‌شده می‌تواند برای ثبت و تطبیق اطلاعات تراکنش‌ها یا مدیریت اسناد مورد استفاده قرار گیرد. بااین‌حال، میزان موفقیت این کاربردها به کیفیت پیاده‌سازی، حفاظت از داده‌ها، سازگاری سامانه‌ها و مقررات حاکم بر هر فعالیت بستگی دارد. صرف استفاده از بلاک‌چین به‌تنهایی تضمین‌کننده کاهش هزینه‌ها یا افزایش بهره‌وری نیست.
گسترش بلاک‌چین در تولید و کشاورزی منطقه چنگدو-چونگ‌کینگ
بخش دیگری از برنامه چین بر توسعه فناوری دفترکل توزیع‌شده در بخش‌های تولیدی و کشاورزی منطقه چنگدو-چونگ‌کینگ در جنوب غربی کشور تمرکز دارد. این جهت‌گیری نشان می‌دهد که پکن قصد دارد کاربرد بلاک‌چین را از حوزه‌های مالی و تجاری فراتر ببرد و آن را در فرایندهای اقتصادی و صنعتی نیز گسترش دهد.
در بخش تولید، بلاک‌چین می‌تواند برای ثبت سوابق تولید، رهگیری مواد اولیه، مدیریت اطلاعات قطعات و ثبت مراحل انتقال کالا میان تأمین‌کنندگان استفاده شود. در صورت طراحی مناسب سامانه، دسترسی به سوابق منظم و قابل‌بررسی می‌تواند به شفافیت بیشتر زنجیره تأمین کمک کند.
در کشاورزی نیز امکان ثبت اطلاعات مربوط به منشأ محصولات، مراحل جابه‌جایی، شرایط نگهداری و توزیع وجود دارد. چنین اطلاعاتی می‌توانند برای رهگیری محصولات و بررسی سوابق زنجیره تأمین مفید باشند. البته صحت اطلاعات اولیه همچنان اهمیت دارد؛ زیرا ثبت داده نادرست در یک دفترکل توزیع‌شده، به‌خودی‌خود آن داده را به اطلاعات واقعی تبدیل نمی‌کند.
نقش نهادهای دولتی در سیاست‌گذاری بلاک‌چین چین
تدوین سند راهبردی جدید بر عهده کمیسیون مرکزی امور فضای مجازی چین بوده است؛ نهادی که در سیاست‌گذاری کلان فضای دیجیتال این کشور نقش دارد. انتشار این برنامه، مسیر توسعه زیرساخت ملی بلاک‌چین را در چارچوب سیاست‌های گسترده‌تر دولت برای تحول دیجیتال مشخص‌تر می‌کند.
بر اساس گزارش منتشرشده، ساخت این زیرساخت پیش‌تر در برنامه توسعه ملی چین در ماه مارس مطرح شده بود. همچنین، در سیاست مشترکی که رهبری مرکزی حزب کمونیست و شورای دولتی در ۹ اکتبر بر آن تأکید کردند، موضوع ساخت شبکه ملی بلاک‌چین مورد توجه قرار گرفته بود.
سند تازه با مشخص‌کردن بازه زمانی تقریبی تا سال ۲۰۳۰، به برنامه پیشین چارچوب زمانی روشن‌تری می‌دهد. در چنین پروژه‌هایی، هماهنگی میان نهادهای دولتی، شرکت‌های فناوری و بخش‌های اقتصادی می‌تواند برای توسعه استانداردهای مشترک و استفاده گسترده از زیرساخت اهمیت داشته باشد.
چرا چین با وجود محدودیت رمزارزها از بلاک‌چین حمایت می‌کند؟
یکی از نکات مهم در سیاست فناوری چین، تفاوت میان حمایت از فناوری بلاک‌چین و پذیرش فعالیت‌های تجاری مرتبط با ارزهای دیجیتال است. دولت این کشور محدودیت‌های گسترده‌ای بر فعالیت‌های تجاری مرتبط با رمزارزها اعمال کرده است، اما هم‌زمان توسعه زیرساخت‌های بلاک‌چین را در دستور کار قرار داده است.
بلاک‌چین یک فناوری برای ثبت و مدیریت داده‌ها در قالب دفترکل توزیع‌شده است و کاربردهای آن به ارزهای دیجیتال محدود نمی‌شود. این فناوری می‌تواند در ثبت اسناد، مدیریت زنجیره تأمین، تبادل داده‌های تجاری و برخی خدمات مالی مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین، دولت‌ها می‌توانند از کاربردهای سازمانی بلاک‌چین حمایت کنند، بدون آنکه لزوماً تمام فعالیت‌های بازار رمزارزها را بپذیرند.
این رویکرد با هدف تقویت توانمندی‌های فناوری داخلی چین نیز هم‌راستا است. در اکتبر ۲۰۱۹، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، بر اهمیت توسعه فناوری بلاک‌چین و افزایش سرمایه‌گذاری در این حوزه تأکید کرده بود. سیاست‌های جدید را می‌توان در ادامه تلاش پکن برای توسعه فناوری‌های راهبردی و کاهش وابستگی به زیرساخت‌های خارجی بررسی کرد.
شبکه ملی بلاک‌چین چه مزایایی می‌تواند داشته باشد؟
ایجاد زیرساخت ملی بلاک‌چین در صورت اجرای موفق می‌تواند چند مزیت بالقوه برای اقتصاد دیجیتال چین به همراه داشته باشد. نخست، استانداردسازی فنی می‌تواند ارتباط میان سامانه‌های مختلف را تسهیل کند. دوم، استفاده از دفترکل‌های قابل‌ردیابی ممکن است بررسی سوابق تجاری و سازمانی را ساده‌تر کند. سوم، گسترش زیرساخت مشترک می‌تواند به توسعه خدمات جدید در بخش‌های صنعتی و مالی کمک کند.
بااین‌حال، تحقق این مزایا به نحوه طراحی شبکه و قواعد مدیریتی آن وابسته است. موضوعاتی مانند کنترل دسترسی، حفاظت از اطلاعات حساس، مدیریت هویت کاربران، مقیاس‌پذیری و سازگاری با سامانه‌های موجود باید در فرایند توسعه مورد توجه قرار گیرند.
همچنین، بلاک‌چین برای همه کاربردها بهترین گزینه نیست. در برخی موارد، پایگاه داده‌های معمولی می‌توانند با هزینه و پیچیدگی کمتر همان نیازها را برطرف کنند. ازاین‌رو، ارزش واقعی شبکه ملی چین به این بستگی دارد که فناوری در کدام فرایندها به کار گرفته شود و چه مشکلات مشخصی را حل کند.
چالش‌های پیش روی پروژه تا سال ۲۰۳۰
توسعه یک شبکه ملی بلاک‌چین در مقیاس بزرگ، صرفاً به ساخت زیرساخت نرم‌افزاری محدود نمی‌شود. هماهنگی میان سازمان‌ها، تدوین استانداردها، تأمین منابع مالی و انسانی و ایجاد سازوکارهای مناسب برای مدیریت داده‌ها از جمله موضوعاتی هستند که می‌توانند بر سرعت پیشرفت پروژه اثر بگذارند.
یکی از چالش‌های مهم، ایجاد سازگاری میان سامانه‌های متفاوت است. شرکت‌ها و سازمان‌ها ممکن است از فناوری‌ها و قالب‌های اطلاعاتی گوناگونی استفاده کنند. انتقال داده‌ها و برقراری ارتباط میان این سامانه‌ها به استانداردهای روشن و همکاری مستمر نیاز دارد.
حفاظت از اطلاعات نیز اهمیت زیادی دارد. هرچند بلاک‌چین می‌تواند به ثبت قابل‌ردیابی داده‌ها کمک کند، همه اطلاعات نباید الزاماً برای تمام اعضای شبکه قابل مشاهده باشند. طراحی سطوح دسترسی و رعایت الزامات محرمانگی از موضوعاتی است که در کاربردهای تجاری و دولتی باید به‌دقت مدیریت شود.
از سوی دیگر، تعیین سال ۲۰۳۰ به‌عنوان زمان تقریبی تکمیل شبکه به معنای تضمین تحقق همه اهداف نیست. ارزیابی میزان پیشرفت این برنامه به اطلاعات آینده درباره مراحل اجرایی، استانداردهای نهایی، دامنه استفاده و نتایج عملی پروژه نیاز خواهد داشت.
جمع‌بندی؛ بلاک‌چین به یکی از اولویت‌های زیرساختی چین تبدیل شده است
چین با تعیین سال ۲۰۳۰ به‌عنوان زمان تقریبی تکمیل شبکه ملی بلاک‌چین، گام دیگری برای توسعه زیرساخت‌های دیجیتال خود برداشته است. برنامه جدید بر تقویت استانداردهای فنی، گسترش کاربردهای تجاری و مالی و استفاده از فناوری دفترکل توزیع‌شده در تولید و کشاورزی تأکید دارد.
این سیاست در عین حال نشان می‌دهد که حمایت از فناوری بلاک‌چین لزوماً به معنای آزادسازی بازار رمزارزها نیست. پکن می‌خواهد کاربردهای زیرساختی این فناوری را توسعه دهد و توانمندی‌های بومی خود را تقویت کند، درحالی‌که محدودیت‌های مربوط به فعالیت‌های تجاری رمزارزی همچنان بخشی از سیاست این کشور است.
در نهایت، میزان موفقیت برنامه تا سال ۲۰۳۰ به اجرای عملی پروژه، همکاری میان بخش‌های مختلف اقتصاد، کیفیت استانداردهای فنی و توانایی شبکه در حل مشکلات واقعی بستگی دارد. برای دنبال کردن تازه‌ترین اخبار فناوری، بلاک‌چین و اقتصاد دیجیتال، به ایران نت مراجعه کنید.
“`
