به گزارش ایران نت، ادعای بابک زنجانی درباره تأثیرگذاری بر قیمت جهانی بیت‌کوین (Bitcoin) با عرضه ۱۲ هزار واحد از این رمزارز، بحث تازه‌ای درباره قدرت فروشندگان بزرگ و سازوکار بازار ارزهای دیجیتال به راه انداخته است. زنجانی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که با تزریق این میزان بیت‌کوین به بازار، قیمت آن را از محدوده ۸۴ هزار دلار به حدود ۸۲ هزار و ۵۰۰ دلار کاهش داده است. با این حال، تاکنون سند معتبری که مالکیت او بر این دارایی‌ها یا فروش واقعی آن‌ها را تأیید کند، ارائه نشده است. داده‌های بازار نیز نشان می‌دهند که برای توضیح نوسان قیمت بیت‌کوین باید عوامل مختلفی، از جریان ورود و خروج سرمایه گرفته تا نقدینگی و سفارش‌های معاملاتی، بررسی شوند.
ادعای بابک زنجانی درباره عرضه ۱۲ هزار بیت‌کوین چه بود؟
بابک زنجانی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس ادعا کرد که با عرضه ۱۲ هزار بیت‌کوین در بازارهای جهانی، در کاهش قیمت این رمزارز نقش داشته است. بر اساس ادعای او، قیمت بیت‌کوین از محدوده ۸۴ هزار دلار به حدود ۸۲ هزار و ۵۰۰ دلار رسیده است. با توجه به قیمت‌های مطرح‌شده، این تغییر معادل افتی حدود ۱٫۸ درصدی خواهد بود.
رقم ۱۲ هزار بیت‌کوین، با فرض قیمت هر واحد در محدوده ۸۲ تا ۸۴ هزار دلار، ارزشی نزدیک به یک میلیارد دلار دارد. چنین رقمی در نگاه نخست قابل توجه است و اگر در مدت کوتاهی از طریق سفارش‌های فروش مستقیم وارد بازار نقدی شود، می‌تواند فشار فروش ایجاد کند. با این حال، ارزش اسمی دارایی ادعاشده به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که معامله‌ای واقعاً انجام شده یا افت قیمت مستقیماً از آن ناشی شده است.
پس از انتشار این ادعا، کاربران و فعالان بازار رمزارز درباره صحت آن پرسش‌هایی مطرح کردند. موضوع اصلی فقط این نیست که آیا فروش حجم بزرگی از بیت‌کوین می‌تواند قیمت را پایین بیاورد؛ بلکه باید مشخص شود آیا دارایی مورد اشاره واقعاً در اختیار زنجانی بوده، چه مقدار از آن به بازار منتقل شده و آیا سفارش‌های فروش قابل شناسایی با افت قیمت ارتباط داشته‌اند یا خیر.
داده‌های آن‌چین درباره ورود بیت‌کوین به صرافی‌ها چه می‌گویند؟
یکی از راه‌های بررسی فعالیت‌های بازار بیت‌کوین، تحلیل داده‌های آن‌چین است. در این روش، تراکنش‌های ثبت‌شده روی بلاک‌چین بررسی می‌شوند تا انتقال دارایی‌ها میان کیف‌پول‌ها و نشانی‌های مرتبط با صرافی‌ها بهتر شناخته شود. البته همه اطلاعات موردنیاز درباره هویت صاحبان کیف‌پول‌ها یا هدف نهایی انتقال‌ها مستقیماً در بلاک‌چین ثبت نمی‌شود.
یک کارشناس بازار رمزارز با اشاره به داده‌های موجود تا ۹ اکتبر توضیح داده است که خالص ورود بیت‌کوین به صرافی‌ها در آخرین داده ثبت‌شده حدود ۳ هزار و ۳۵۰ واحد، معادل تقریباً ۲۷۷ میلیون دلار، بوده است. این رقم نشان‌دهنده اختلاف میان مقدار ورودی و خروجی بیت‌کوین از صرافی‌ها است و نباید آن را با مجموع تمام بیت‌کوین‌های منتقل‌شده به صرافی‌ها اشتباه گرفت.
چرا خالص ورود صرافی‌ها برای تأیید ادعا کافی نیست؟
خالص ورود دارایی از تفاضل جریان ورودی و خروجی به دست می‌آید. برای مثال، اگر در یک بازه زمانی ۱۰ هزار بیت‌کوین به صرافی‌ها منتقل شود و ۷ هزار واحد از آن‌ها خارج شوند، خالص ورود برابر با ۳ هزار بیت‌کوین خواهد بود؛ در حالی که مجموع انتقال‌های ورودی بسیار بیشتر از این مقدار است.
به همین دلیل، عدد خالص ورود به‌تنهایی نه می‌تواند ادعای انتقال ۱۲ هزار بیت‌کوین را تأیید کند و نه آن را به‌طور قطعی رد می‌کند. برای بررسی دقیق‌تر، لازم است مجموع ورودی‌ها و خروجی‌ها در بازه زمانی موردنظر، نشانی‌های مبدأ و مقصد و ارتباط احتمالی آن‌ها با کیف‌پول‌های متعلق به فرد ادعاکننده بررسی شوند.
حتی شناسایی انتقال بیت‌کوین به یک صرافی نیز لزوماً به معنای فروش آن نیست. دارایی ممکن است برای معامله، نگهداری، انتقال داخلی یا اهداف دیگری به یک پلتفرم منتقل شده باشد. بنابراین، برای اثبات فروش واقعی باید شواهد بیشتری از اجرای سفارش‌ها یا انجام معاملات در دسترس باشد.
انتقال ۲ هزار و ۸۰ بیت‌کوین به کوین‌بیس؛ مالک دارایی چه کسی بود؟
بر اساس داده‌های مطرح‌شده از سوی کارشناس بازار رمزارز، در هشتم اکتبر انتقال ۲ هزار و ۸۰ بیت‌کوین به ارزش تقریبی ۱۶۸ میلیون دلار از یک کیف‌پول ناشناس به صرافی کوین‌بیس ثبت شده است. چنین انتقالی از نظر حجم قابل توجه است، اما اطلاعات منتشرشده مشخص نمی‌کند که مالک دارایی چه کسی بوده است.
در شبکه بیت‌کوین، تراکنش‌ها با نشانی‌های رمزنگاری‌شده ثبت می‌شوند. این ساختار امکان بررسی عمومی جابه‌جایی دارایی‌ها را فراهم می‌کند، اما هویت واقعی صاحبان بسیاری از نشانی‌ها از روی اطلاعات بلاک‌چین به‌تنهایی قابل تعیین نیست. برای نسبت دادن یک تراکنش به شخص مشخص، به شواهد تکمیلی و قابل اتکا نیاز است.
در مورد ادعای بابک زنجانی نیز تاکنون مجموعه‌ای از تراکنش‌های قابل انتساب به او معرفی نشده که بتوان آن را با رقم ۱۲ هزار بیت‌کوین تطبیق داد. افزون بر این، داده‌های ارائه‌شده برای مقایسه کامل مجموع ورودی ناخالص صرافی‌ها در یک بازه ۴۸ ساعته با رقم ادعاشده کافی نیستند.
در نتیجه، انتقال ثبت‌شده به کوین‌بیس را نمی‌توان بدون شواهد مستقل به زنجانی نسبت داد. هم‌زمان، نبود اطلاعات کافی درباره هویت صاحب کیف‌پول نیز به معنای اثبات نادرستی ادعای او نیست؛ بلکه نشان می‌دهد این ادعا در وضعیت فعلی تأییدنشده باقی مانده است.
خروج سرمایه از صندوق‌های قابل معامله بیت‌کوین چه نقشی داشت؟
تغییر قیمت بیت‌کوین معمولاً نتیجه مجموعه‌ای از عوامل است و نمی‌توان هر افت یا رشد را به یک معامله یا یک بازیگر بازار نسبت داد. یکی از شاخص‌هایی که برای بررسی وضعیت تقاضای سرمایه‌گذاری در بازار آمریکا دنبال می‌شود، جریان ورود و خروج سرمایه از صندوق‌های قابل معامله در بورس مبتنی بر بیت‌کوین یا ETFها است.
بر اساس داده‌های منتسب به Farside Investors که در گزارش مطرح شده‌اند، صندوق‌های قابل معامله بیت‌کوین آمریکا در روزهای هفتم و هشتم اکتبر به‌ترتیب حدود ۴۸۵ میلیون دلار و ۲۴۴ میلیون دلار خروج خالص سرمایه ثبت کرده‌اند. مجموع این دو رقم به حدود ۷۲۹ میلیون دلار می‌رسد.
خروج خالص سرمایه از این صندوق‌ها می‌تواند یکی از نشانه‌های کاهش تقاضای سرمایه‌گذاری یا افزایش تمایل به خروج از موقعیت‌های مرتبط با بیت‌کوین باشد. با این حال، تفسیر دقیق این داده‌ها به شرایط بازار و سایر شاخص‌ها بستگی دارد. جریان سرمایه صندوق‌ها تنها یکی از عوامل اثرگذار بر قیمت است و نمی‌توان آن را به‌تنهایی توضیح کامل نوسانات بازار دانست.
چرا نمی‌توان افت قیمت را به یک فروشنده نسبت داد؟
قیمت بیت‌کوین در بازاری جهانی شکل می‌گیرد که معامله‌گران خرد و نهادی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، بازارسازها و معامله‌گران مشتقه در آن مشارکت دارند. تغییر در انتظارات سرمایه‌گذاران، میزان اهرم در معاملات، سفارش‌های خرید و فروش، شرایط اقتصاد کلان و جریان نقدینگی می‌توانند به‌طور هم‌زمان بر قیمت اثر بگذارند.
اگر در یک بازه زمانی خروج سرمایه از صندوق‌ها افزایش یابد و هم‌زمان سفارش‌های فروش در بازار نقدی بیشتر شود، فشار نزولی ممکن است تقویت شود. اما برای تعیین سهم هر عامل باید داده‌های دقیق زمانی و معاملاتی بررسی شوند. هم‌زمانی یک انتقال بزرگ با افت قیمت، به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند.
همچنین، بازار بیت‌کوین پس از افت مورد اشاره، در روز نهم اکتبر بخشی از کاهش قبلی خود را جبران کرد. این تغییر نشان می‌دهد که نوسان قیمت می‌تواند تحت تأثیر نیروهای متعدد بازار ادامه پیدا کند و توضیح آن با نسبت دادن تمام حرکت به یک شخص، تصویر کاملی ارائه نمی‌دهد.
آیا فروش یک میلیارد دلار بیت‌کوین می‌تواند قیمت را پایین بیاورد؟
پاسخ کوتاه این است که فروش حجم بزرگی از بیت‌کوین می‌تواند در شرایط مشخص بر قیمت اثر بگذارد؛ اما میزان اثر به شیوه اجرای معامله، عمق بازار و سرعت عرضه بستگی دارد. برای ارزیابی ادعای زنجانی باید تفاوت میان حجم معاملات روزانه و نقدینگی قابل دسترس در قیمت‌های مختلف را در نظر گرفت.
طبق داده‌های تجمیعی بازار که در گزارش به آن‌ها اشاره شده، حجم معاملات جهانی بیت‌کوین در هشتم اکتبر حدود ۴۶٫۲ میلیارد دلار بوده است. در مقایسه با این رقم، فروش یک میلیارد دلار بیت‌کوین معادل حدود ۲٫۲ درصد حجم معاملات روزانه می‌شود. این نسبت می‌تواند برای درک مقیاس معامله مفید باشد، اما به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که چنین فروشی دقیقاً چه مقدار قیمت را جابه‌جا می‌کند.
در همان گزارش، حجم معاملات نقدی در شش صرافی منتخب کوین‌مارکت‌کپ حدود پنج میلیارد دلار عنوان شده است. بر این مبنا، یک میلیارد دلار معادل تقریباً ۲۰ درصد حجم معاملات آن مجموعه خواهد بود. این مقایسه اهمیت بررسی عمق بازار را نشان می‌دهد؛ با این حال، انتخاب صرافی‌ها، بازه زمانی اندازه‌گیری و تفاوت روش‌های محاسبه می‌توانند بر نتیجه مقایسه اثر بگذارند.
حجم معاملات با نقدینگی یکسان نیست
حجم معاملات روزانه نشان می‌دهد چه مقدار معامله در یک بازه زمانی انجام شده است، اما نقدینگی به توانایی بازار برای جذب سفارش‌های خرید یا فروش بدون تغییر شدید قیمت مربوط می‌شود. ممکن است حجم معاملات یک دارایی بالا باشد، اما سفارش‌های خرید در نزدیکی قیمت جاری برای جذب یک سفارش فروش بسیار بزرگ کافی نباشند.
اگر یک فروشنده بخواهد حجم زیادی از بیت‌کوین را در مدت کوتاه و با سفارش‌های فروش فوری عرضه کند، ممکن است سفارش‌های خرید موجود را مصرف کند و برای یافتن خریداران بیشتر، قیمت‌های پایین‌تری را بپذیرد. چنین وضعیتی می‌تواند فشار فروش ایجاد کند و قیمت را کاهش دهد.
در مقابل، اگر فروش به‌تدریج و در چند روز انجام شود یا بخشی از معاملات خارج از دفتر سفارش عمومی صرافی‌ها صورت بگیرد، اثر بازار می‌تواند متفاوت باشد. شرایط بازار در لحظه معامله، میزان تقاضای خریداران و نحوه مدیریت سفارش نیز نقش مهمی در تعیین اثر نهایی دارند.
بنابراین، حتی اگر فروش یک میلیارد دلار بیت‌کوین از نظر فنی قادر به ایجاد فشار فروش باشد، نمی‌توان بدون اطلاعات مربوط به زمان، روش و حجم واقعی سفارش‌ها نتیجه گرفت که یک فرد مشخص قیمت جهانی را کاهش داده است.
برای اثبات ادعای زنجانی چه شواهدی لازم است؟
تأیید ادعایی با این ابعاد، به اطلاعاتی فراتر از یک پست در شبکه اجتماعی نیاز دارد. در مرحله نخست باید مالکیت یا کنترل کیف‌پول‌های مرتبط با دارایی ادعاشده مشخص شود. سپس لازم است انتقال‌های احتمالی به صرافی‌ها یا سایر طرف‌های معامله شناسایی و مقدار بیت‌کوین جابه‌جاشده با رقم ۱۲ هزار واحد تطبیق داده شود.
در مرحله بعد، باید مشخص شود که انتقال دارایی به معامله واقعی منجر شده است یا خیر. داده‌های مربوط به اجرای سفارش‌ها، زمان ثبت معاملات و میزان فروش انجام‌شده می‌توانند برای بررسی این موضوع مفید باشند. صرف مشاهده انتقال روی بلاک‌چین، فروش نهایی را ثابت نمی‌کند.
در نهایت، برای نسبت دادن افت قیمت به آن فروش باید زمان‌بندی دقیق معاملات با تغییرات بازار مقایسه شود. این بررسی باید عوامل دیگری مانند جریان سرمایه صندوق‌های قابل معامله، سفارش‌های سایر معامله‌گران، شرایط بازار مشتقه و تغییرات عمومی تقاضا را نیز در نظر بگیرد.
تا زمانی که چنین شواهدی منتشر نشود، ادعای عرضه ۱۲ هزار بیت‌کوین و تأثیر مستقیم آن بر افت قیمت جهانی در حد یک ادعای تأییدنشده باقی می‌ماند. نبود سند معتبر برای اثبات ادعا، با اثبات قطعی نادرستی آن تفاوت دارد؛ همان‌طور که امکان اثرگذاری یک فروش بزرگ بر قیمت نیز به معنای توانایی دائمی یک فرد برای کنترل بازار نیست.
جمع‌بندی؛ ادعای بزرگ، شواهد ناکافی
بابک زنجانی مدعی شده است که با عرضه ۱۲ هزار بیت‌کوین، قیمت این رمزارز را از محدوده ۸۴ هزار دلار به حدود ۸۲ هزار و ۵۰۰ دلار رسانده است؛ اما تاکنون سند معتبری درباره مالکیت او بر این دارایی‌ها یا اجرای واقعی فروش ارائه نشده است. داده‌های آن‌چین درباره خالص ورود بیت‌کوین به صرافی‌ها نیز برای تأیید یا رد این ادعا کافی نیستند و یک انتقال بزرگ به صرافی، به‌تنهایی فروش را ثابت نمی‌کند.
در کنار این موضوع، خروج خالص حدود ۷۲۹ میلیون دلار از صندوق‌های قابل معامله بیت‌کوین آمریکا در دو روز مورد اشاره، یکی از نشانه‌هایی است که می‌تواند در تحلیل شرایط بازار اهمیت داشته باشد. همچنین، فروش یک میلیارد دلار بیت‌کوین در صورت اجرای سریع و در بازاری با نقدینگی محدود ممکن است فشار فروش ایجاد کند؛ اما اثر دقیق آن به شرایط اجرا و عمق بازار بستگی دارد.
در مجموع، برای نتیجه‌گیری درباره نقش یک شخص در افت قیمت بیت‌کوین، باید مالکیت دارایی، تراکنش‌ها، معاملات واقعی و ارتباط زمانی آن‌ها با تغییرات قیمت به‌طور مستقل بررسی شوند. تا پیش از ارائه چنین شواهدی، نمی‌توان ادعای زنجانی را واقعیتی اثبات‌شده دانست. برای دنبال کردن اخبار بیشتر درباره بازار رمزارزها و تحولات اقتصادی، به ایران نت مراجعه کنید.
“`
